એપ્રિલ 2025માં પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ, ભારતીય સુરક્ષા દળોએ જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આતંકવાદ સામે સતત અને આક્રમક અભિયાન શરૂ કર્યું. જુલાઈ 2025માં, ઓપરેશન મહાદેવે દાચીગામ વિસ્તારમાં પહેલગામ હુમલામાંથી ત્રણ આતંકવાદીઓને ઠાર કર્યા.

આ એક સંયુક્ત ઓપરેશન હતું જેમાં સેનાના 4 પેરા, CRPF અને જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસનો સમાવેશ થતો હતો. આ સફળતા બાદ, સુરક્ષા દળોનું ધ્યાન ફક્ત બદલો લેવાથી આતંકવાદીઓ, તેમના સમર્થન નેટવર્ક અને ઘૂસણખોરીના માર્ગોને વ્યવસ્થિત રીતે ખતમ કરવા પર કેન્દ્રિત થયું.

ઓપરેશનલ રેકોર્ડ મુજબ, ચિનાર કોર્પ્સ (કાશ્મીર) અને વ્હાઇટ નાઈટ કોર્પ્સ (જમ્મુ) એ છેલ્લા એક વર્ષમાં આશરે 34 મહત્વપૂર્ણ આતંકવાદ વિરોધી અને ઘૂસણખોરી વિરોધી કામગીરી હાથ ધરી હતી. આ આંકડા અંદાજિત છે, કારણ કે લાંબા ઓપરેશનના ઘણા તબક્કાઓને એકલ ઓપરેશન તરીકે ગણવામાં આવ્યા છે.

ચિનાર કોર્પ્સ ઓપરેશન્સ: ઉત્તર અને દક્ષિણ કાશ્મીરમાં ગુપ્તચર શોધ

ચિનાર કોર્પ્સે કુપવાડા, બારામુલ્લા, બાંદીપોરા, ગાંદરબલ, શોપિયન અને કુલગામ જેવા વિસ્તારોમાં વ્યાપક કામગીરી હાથ ધરી હતી. ઓગસ્ટ 2025 માં, ઓપરેશન નાગની ટોપ (કાલરૂસ, કુપવાડા) દરમિયાન, સંયુક્ત આર્મી-પોલીસ-બીએસએફ સર્ચ ઓપરેશન દ્વારા એક છુપાયેલા સ્થળનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો અને એક પિસ્તોલ, મેગેઝિન, 12 ગ્રેનેડ અને દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો.

ઓપરેશન અલાચીજાબ (ગુલગામ ફોરેસ્ટ) માં ત્રણ શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. શસ્ત્રો અને વિસ્ફોટકો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ઓપરેશન કોટાનાલા (આવરા બાઉલ) માં પિસ્તોલ, UBGL, ગ્રેનેડ અને દારૂગોળો પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો. બાંદીપોરાના ગુરેઝ સેક્ટરમાં ઓપરેશન નૌશેરા નાર-IV માં ઘૂસણખોરીના પ્રયાસ દરમિયાન બે આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હતા. કુલગામમાં ઓપરેશન ગુદ્દરમાં એક આતંકવાદી માર્યો ગયો હતો અને એક જુનિયર કમિશન્ડ ઓફિસર ઘાયલ થયો હતો.

ઓક્ટોબર-નવેમ્બરમાં, ઓપરેશન વારસુન દ્વારા એકે રાઇફલ્સ, રોકેટ લોન્ચર અને દારૂગોળો મળ્યો હતો. ઓપરેશન અમર (મછલ) માં બે આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હતા. ઓપરેશન પિમ્પલ (કેરન) માં ઘૂસણખોરીનો પ્રયાસ નિષ્ફળ બનાવવામાં આવ્યો હતો, જેના પરિણામે બે આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હતા. 2026 માં, ઓપરેશન ડિગ્ગી-2 (ઉરી) માં એક પાકિસ્તાની આતંકવાદી માર્યો ગયો હતો.

ઓપરેશન ચિત્રગામ (શોપિયા) માં 14.5 કિલો રિમોટ-ટ્રિગર્ડ IED ને તટસ્થ કરવામાં આવ્યું હતું. ઓપરેશન કેરનમાં પાંચ એકે રાઇફલ્સ, મેગેઝિન અને દારૂગોળોનો મોટો જથ્થો મળી આવ્યો હતો. ઓપરેશન સિમરીમાં શંકાસ્પદ સંજોગોમાં એક પાકિસ્તાની નાગરિકની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

લશ્કર-એ-તૈયબાના આતંકવાદી ઝાકીર ગનાઈને ઓપરેશન ચાનાપોરામાં માર્યો ગયો હતો. આ કામગીરીનું મહત્વ આતંકવાદીઓની સંખ્યા ઘટાડવામાં નહીં, પરંતુ વિસ્ફોટકો, શસ્ત્રો, ઠેકાણાઓ અને લોજિસ્ટિક્સ નેટવર્કનો નાશ કરવામાં રહેલું છે.​​​​​​​

વ્હાઇટ નાઈટ કોર્પ્સ: નિયંત્રણ રેખા સીલ કરવી અને જમ્મુની અંદર મિશન

જમ્મુ ક્ષેત્રમાં, વ્હાઇટ નાઈટ કોર્પ્સે પૂંછ, રાજૌરી, કિશ્તવાર અને નિયંત્રણ રેખા સેક્ટરમાં સતત કામગીરી હાથ ધરી હતી. સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓપરેશન ત્રશી-I (કિશ્તવાર) હતું, જેમાં કમાન્ડર સૈફુલ્લાહ સહિત જૈશ-એ-મોહમ્મદના સાત આતંકવાદીઓને ઠાર મારવામાં આવ્યા હતા. આ 326 દિવસનું ઓપરેશન હતું જેમાં FPV ડ્રોન, સેટેલાઇટ છબીઓ, UAV અને ગુપ્તચર નેટવર્કનો ઉપયોગ મુશ્કેલ ઊંચાઈવાળા પ્રદેશોમાં કરવામાં આવ્યો હતો.

ઓપરેશન શિવશક્તિના પરિણામે બે ઘુસણખોરો માર્યા ગયા. ફેબ્રુઆરી 2026 માં, નાથુઆ ટિબ્બા (સુંદરબની) માં ઘૂસણખોરીનો પ્રયાસ નિષ્ફળ બનાવવામાં આવ્યો હતો. માર્ચમાં, ભીમ્બર ગલી અને ઝાંગર-નૌશેરામાં ઘૂસણખોરીના પ્રયાસો અટકાવવામાં આવ્યા હતા. પૂંછમાં કુદરતી ગુફાઓમાંથી વિસ્ફોટકો મળી આવ્યા હતા. ઓપરેશન ઘનીમાં IED, ગ્રેનેડ અને પિસ્તોલ મળી આવ્યા હતા. એક ઓપરેશનમાં પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા એક શસ્ત્ર સપ્લાયરની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

બે-મોરચાની વ્યૂહરચના અને રાષ્ટ્રીય સ્તરનું ઓપરેશન

આ ઓપરેશન્સ બે-મોરચાની વ્યૂહરચના દર્શાવે છે. પહેલું એ છે કે નિયંત્રણ રેખા પર ઘૂસણખોરી અટકાવવી, જ્યાં ગુપ્ત માહિતી, દેખરેખ અને ઝડપી પ્રતિભાવનો ઉપયોગ આતંકવાદીઓને પ્રવેશતા પહેલા રોકવા માટે કરવામાં આવે છે. બીજું એ છે કે અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં છુપાયેલા સ્થળોને તોડી પાડવા, શસ્ત્રો જપ્ત કરવા, સહાયકોની ધરપકડ કરવા અને આતંકવાદીઓને ખતમ કરવા.

ચિનાર કોર્પ્સ ઉત્તર-દક્ષિણ કાશ્મીર ગ્રીડ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જ્યારે વ્હાઇટ નાઈટ કોર્પ્સ જમ્મુના જંગલી અને પર્વતીય વિસ્તારોમાં સક્રિય છે. આ દરમિયાન, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે શહજાદ ભટ્ટી નેટવર્ક પર દેશવ્યાપી કાર્યવાહી શરૂ કરી, 14 રાજ્યોમાં 80 થી વધુ FIR માં 253 કાર્યકર્તાઓની ધરપકડ કરી. આ સ્વતંત્રતા દિવસની આસપાસ સંભવિત હુમલાઓને રોકવા માટે હતું.

સતત સુરક્ષા માળખું અને આગળનો માર્ગ

ઓપરેશન મહાદેવ પછીનું સુરક્ષા માળખું દર્શાવે છે કે સેના આતંકવાદીઓના ઉદભવની રાહ જોઈ રહી નથી. ગુપ્તચર માહિતીને દેખરેખ સાથે સંકલિત કરવામાં આવી રહી છે. ઘૂસણખોરીના માર્ગો પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. સમર્થકોને પકડી લેવામાં આવી રહ્યા છે. સૌથી મુશ્કેલ પ્રદેશમાં પણ પીછો કરવામાં આવી રહ્યો છે.

કુપવાડાથી શોપિયાન અને ઉરીથી કિશ્તવાડ સુધી, આ ઓપરેશન આતંકવાદીઓને ત્રણ બાબતોને નકારવા પર આધારિત છે: ઘૂસણખોરીના માર્ગો, સલામત આશ્રયસ્થાનો અને સ્થાનિક લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ. રાષ્ટ્રીય સ્તરે પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા નેટવર્કને વિક્ષેપિત કરવાની સાથે, તે સમગ્ર સાંકળમાં લડાઈ છે - સરહદ અને જંગલોથી લઈને દેશની અંદર હેન્ડલર્સ અને સ્લીપર સેલ સુધી.

ઓપરેશન મહાદેવ: દાચીગામ/કાશ્મીર - જુલાઈ 2025 - પહેલગામ હુમલામાં સંડોવાયેલા ત્રણ આતંકવાદીઓને ઠાર મારવામાં આવ્યા.

ઓપરેશન અખાલ: કુલગામ - 1 ઓગસ્ટ, 2025 - આતંકવાદીઓ સાથે એન્કાઉન્ટર થયું.

ઓપરેશન નાગની ટોપ: કાલારૂસ, કુપવાડા - 5 ઓગસ્ટ, 2025 - આતંકવાદીઓના ઠેકાણાનો નાશ કરવામાં આવ્યો; પિસ્તોલ, મેગેઝિન, 12 ગ્રેનેડ અને દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો.

ઓપરેશન અલાચીજાબ: ગુલગામ ફોરેસ્ટ, કુપવાડા - 13 ઓગસ્ટ, 2025 - ત્રણ શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરવામાં આવી; પિસ્તોલ, મેગેઝિન, દારૂગોળો અને અન્ય દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો.

ઓપરેશન વઝહામા: કુપવાડા - 14 ઓગસ્ટ, 2025 - સંયુક્ત સર્ચ ઓપરેશન.

ઓપરેશન નૌશેરા નાર-IV: ગુરેઝ, બાંદીપોરા - 28 ઓગસ્ટ, 2025 - ઘૂસણખોરીના પ્રયાસ દરમિયાન બે આતંકવાદીઓ ઠાર મારવામાં આવ્યા.
ઓપરેશન કોટાનાલા: આવરા બાઉલ, કુપવાડા - 30-31 ઓગસ્ટ, 2025 - ઠેકાણું નાશ પામ્યું; પિસ્તોલ, UBGL, ગ્રેનેડ અને દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો.

ઓપરેશન ગુદ્દર: કુલગામ - 8 સપ્ટેમ્બર, 2025 - એક આતંકવાદી માર્યો ગયો; JCO ઘાયલ થયો. આતંકવાદીઓ/અજાણ્યાઓ સાથે સંપર્ક. ઓપરેશન - દુલ, કિશ્તવાર - 10 ઓગસ્ટ, 2025 - ગુપ્તચર માહિતી આધારિત ઓપરેશન; ગોળીબાર.

ઓપરેશન વારસુન: બ્રિજથોર ફોરેસ્ટ, કુપવાડા - 8 ઓક્ટોબર, 2025 - ઠેકાણું નાશ પામ્યું; બે AK-સિરીઝ રાઇફલ્સ, ચાર રોકેટ લોન્ચર અને દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો.

ઓપરેશન અમર: મછલ, કુપવાડા - 13 ઓક્ટોબર, 2025 - બે આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા; શસ્ત્રો અને સાધનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા.

ઓપરેશન પિમ્પલ: કેરન, કુપવાડા - 7 નવેમ્બર, 2025 - ઘૂસણખોરીનો પ્રયાસ; સંપર્ક પછી આતંકવાદીઓ ઘેરાયેલા.
ઓપરેશન ડિગ્ગી-2: બુચર, ઉરી - 14-15 માર્ચ, 2026 - પાકિસ્તાની આતંકવાદી માર્યો ગયો; એકે રાઇફલ, પિસ્તોલ અને દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો.

ઓપરેશન અરહમા: ગંદરબલ - 31 માર્ચ, 2026 - આતંકવાદીઓ દ્વારા ફાયરિંગ.

ઓપરેશન ચિત્રગામ: ઝૈનાપોરા, શોપિયા - 8 એપ્રિલ, 2026 - 14.5 કિલો રિમોટથી ટ્રિગર થયેલ IED જપ્ત કરીને નાશ કરવામાં આવ્યો. ઘુસણખોરીનો પ્રયાસ નિષ્ફળ બનાવવામાં આવ્યો. - ઉરી, બારામુલા - 31 મે, 2026 - સોપોરના બે વ્યક્તિઓ અને એક કથિત માર્ગદર્શકની ધરપકડ કરવામાં આવી.

ઓપરેશન સિમરી: કુપવારા - 12 જૂન, 2026 - શંકાસ્પદ સંજોગોમાં નિયંત્રણ રેખા પાર કરતા પાકિસ્તાની નાગરિકોની ધરપકડ કરવામાં આવી.

ઓપરેશન કેરન: કુપવારા - 6 જુલાઈ, 2026 - ઠેકાણું નાશ કરવામાં આવ્યું; પાંચ એકે-સિરીઝ રાઇફલ, નવ મેગેઝિન, ગ્રેનેડ અને મોટી માત્રામાં દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો.

ઓપરેશન ચાનાપોરા: શોપિયા - 2026 - લશ્કર-એ-તૈયબાના આતંકવાદી ઝાકીર ગનાઈને સંયુક્ત ઓપરેશનમાં ઠાર મારવામાં આવ્યો.

ઓપરેશન શિવશક્તિ: LoC/જમ્મુ - જુલાઈ 2025 - બે ઘુસણખોર આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા; ત્રણ હથિયારો જપ્ત.

આતંકવાદી સંપર્ક: કિશ્તવાડ, 19 સપ્ટેમ્બર, 2025 - ગુપ્ત માહિતી આધારિત ઓપરેશન; ગોળીબારની આપ-લે.

અજાણ્યા હથિયારો જપ્ત કરવાની કામગીરી: પૂંછ, 2025 - AK-શ્રેણીના હથિયારો, ચાર AK મેગેઝિન અને 20 ગ્રેનેડ જપ્ત.

ચતુરુ ઓપરેશન: કિશ્તવાડ, 5 નવેમ્બર, 2025 - આતંકવાદીઓ સાથે એન્કાઉન્ટર.

ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું: જોફર જંગલ, બસંતગઢ, ફેબ્રુઆરી 2026 - બે આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા.

ઓપરેશન ત્રશી-1: કિશ્તવાડ, જાન્યુઆરી-ફેબ્રુઆરી 2026 - લાંબી આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી; સાત આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા.

ઓપરેશન જ્વાલા: નાથુઆ ટિબ્બા, સુંદરબની, 19 ફેબ્રુઆરી, 2026 - ઘૂસણખોરીનો પ્રયાસ નિષ્ફળ; AK-47, મેગેઝિન, દારૂગોળો અને સાધનો જપ્ત.
હરિ બુઢા બાઉલ ઓપરેશન: પૂંછ, 21 ફેબ્રુઆરી, 2026 - કુદરતી છુપાવાનું સ્થળ નાશ પામ્યું; પિસ્તોલ, મેગેઝિન અને લોજિસ્ટિકલ સામગ્રી જપ્ત કરવામાં આવી.

ઓપરેશન ઘની: ઘની જંગલ, પૂંછ, 25 ફેબ્રુઆરી, 2026 - 4.5 કિલો અને 800 ગ્રામ IED, ગ્રેનેડ, પિસ્તોલ અને દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો.

ભીંબર ગલી ઘૂસણખોરી ઓપરેશન: 4 માર્ચ, 2026 - ઘૂસણખોરીનો પ્રયાસ નિષ્ફળ બનાવાયો.

ઝાંગર-નૌશેરા ઘૂસણખોરી ઓપરેશન: 10 માર્ચ, 2026 - એક પાકિસ્તાન પ્રાયોજિત આતંકવાદી માર્યો ગયો.

વિસ્ફોટક પુનઃપ્રાપ્તિ ઓપરેશન: પૂંછ - 11 માર્ચ, 2026 - કુદરતી ગુફામાંથી આશરે 4 કિલો વિસ્ફોટકો જપ્ત કરવામાં આવ્યા.

આતંકવાદી મોડ્યુલનો નાશ કરવામાં આવ્યો: નૌશેરા - 19 ફેબ્રુઆરી, 2026 - શંકાસ્પદ સહાયકની ધરપકડ; તુર્કી અને ચીની બનાવટની પિસ્તોલ અને દારૂગોળો જપ્ત કરવામાં આવ્યો.
ઘૂસણખોરીનો પ્રયાસ નિષ્ફળ: કૃષ્ણા ઘાટી, પૂંછ - 12 મે, 2026 - એક ઘૂસણખોર માર્યો ગયો; નિયંત્રણ રેખાનું ઉલ્લંઘન અટકાવ્યું.

ઓપરેશન શેરુવાલી: ગંભીર મુગલાન, રાજૌરી - 23 મે, 2026 - ગુપ્ત માહિતી આધારિત સંયુક્ત ઓપરેશન; આતંકવાદીઓ સાથે એન્કાઉન્ટર.