આગામી તહેવારોની સીઝન પહેલા દેશમાં ખાંડના વધતા ભાવને નિયંત્રિત કરવા અને સ્થાનિક બજારમાં પૂરતો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લઈ શકે છે. આમાં ખાંડ પરની 100% આયાત ડ્યુટી ઘટાડવા અથવા સંપૂર્ણપણે દૂર કરવાના વિકલ્પ પર વિચારણા શામેલ હોઈ શકે છે. રોઇટર્સ દ્વારા એક સરકારી સૂત્રને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું હતું કે, ખાંડના ભાવમાં સંપૂર્ણપણે બિનજરૂરી વધારો થયો હોવાથી, આપણે તેને નિયંત્રિત કરવા માટે પગલાં લેવા પડશે. અમે વિવિધ પગલાં અને અભિગમો પર વિચાર કરી રહ્યા છીએ. સૂત્રના જણાવ્યા અનુસાર, ચર્ચા થઈ રહેલા પગલાંમાં ખાંડનો સ્ટોક ઘટાડવો, મર્યાદિત આયાતને મંજૂરી આપવી, આયાત ડ્યુટી ઘટાડવી અને મિલો દ્વારા સ્થાનિક વેચાણ માટે માસિક ખાંડ ફાળવણીમાં ફેરફારનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, હજુ સુધી અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.

ખાંડના ભાવમાં તીવ્ર વધારો

પશ્ચિમ રાજ્ય મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય વેપાર કેન્દ્ર કોલ્હાપુરમાં જથ્થાબંધ ખાંડના ભાવ ઓગસ્ટની શરૂઆતથી લગભગ 20% વધીને રૂ.5,350  પ્રતિ 100 કિલોગ્રામ સુધી પહોંચી ગયા છે. આગામી સીઝનની નવી ખાંડ આવે ત્યાં સુધી સ્થાનિક માંગને પહોંચી વળવા માટે પૂરતો પુરવઠો હોવા છતાં આ વધારો થયો છે. જોકે, સ્થાનિક બજારમાં ભાવ નિયંત્રિત કરવા માટે, સરકારે વેપારીઓ પર સ્ટોક મર્યાદા લાદી દીધી છે. આનો હેતુ સંગ્રહખોરી અને સટ્ટાખોરીને રોકવાનો છે.

શું ખાંડ સસ્તી થશે?

જો સરકાર આયાત જકાત ૧૦૦% ઘટાડવાનો અથવા દૂર કરવાનો નિર્ણય લે છે, તો વિદેશી ખાંડની આયાત વધી શકે છે. આનાથી સ્થાનિક બજારમાં પુરવઠો વધશે અને ભાવ પરનું દબાણ હળવું થશે તેવી અપેક્ષા છે. જોકે, અંતિમ અસર આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ, આયાત વોલ્યુમ અને સ્થાનિક ઉત્પાદન પર નિર્ભર રહેશે.

તહેવારોની મોસમ દરમિયાન માંગમાં વધારો

ભારતમાં ખાંડનો વપરાશ સામાન્ય રીતે ઓગસ્ટના અંતથી જાન્યુઆરી સુધી ટોચ પર હોય છે. તહેવારોની મોસમ દરમિયાન પરંપરાગત મીઠાઈઓ, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અને પીણાંની માંગ વધે છે. સરકાર સમયસર બજારમાં પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ થાય તેની ખાતરી કરવા માંગે છે. જોકે, આ સંભવિત નિર્ણય પર ખાદ્ય અને વાણિજ્ય મંત્રાલય તરફથી તાત્કાલિક કોઈ સત્તાવાર પ્રતિભાવ મળ્યો નથી.

ચિંતા કેમ વધી છે?

મીડિયા અહેવાલો સૂચવે છે કે ખાંડ બજાર પુરવઠાના દબાણ હેઠળ છે અને ચિંતાઓ વધી રહી છે કે અલ નીનો હવામાન ઘટના પાકને અસર કરશે. તાજેતરમાં, સમાન અટકળોને કારણે ન્યૂ યોર્કના વાયદા લગભગ એક વર્ષમાં તેમના ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગયા. ભારતમાં પણ આવી જ ચિંતાઓ અનુભવાઈ રહી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) મુજબ, ચોમાસામાં સામાન્ય સ્તર કરતાં 13% ઓછો વરસાદ થયો છે. વિભાગે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે શેરડીનો પાક વરસાદ પર આધારિત છે. જૂન 2026 ના અંત (વાર્ષિક વરસાદી ઋતુની શરૂઆત) ની આસપાસ વરસાદની ખાધ 40% થી વધુ હતી, જેના કારણે કેટલાક પાકનું વાવેતર મોડું થયું.