જો તમારા ઘરમાં પણ LPG સિલિન્ડરનો ઉપયોગ થાય છે, તો આ સમાચાર મહત્વના છે. ભારત સરકારે દેશમાં રાંધણ ગેસની સપ્લાય વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકાર દ્વારા સરકારી ઓઈલ કંપનીઓને LPGની સપ્લાય સુનિશ્ચિત કરવા અને ઘરેલુ જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ LPG માટે કોઈ એક દેશ કે એક જ વિસ્તાર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. ભવિષ્યમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિને કારણે ગેસની સપ્લાયમાં વિક્ષેપ સર્જાય તો દેશમાં LPGની અછત ન સર્જાય તે માટે આયાતના સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા લાવવાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે.
ભારત લાંબા સમયથી પોતાની LPG જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો મધ્ય પૂર્વના દેશોમાંથી આયાત કરે છે. જોકે, મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સાથે જોડાયેલી સપ્લાયની મુશ્કેલીઓના કારણે ભારત માટે એક જ ક્ષેત્ર પર વધુ નિર્ભર રહેવું જોખમી બની શકે છે.
આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને હવે ભારત અમેરિકા સહિત અન્ય દેશોમાંથી LPGની આયાત વધારવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. જો કોઈ એક વિસ્તારમાં સપ્લાય અટકે તો અન્ય
દેશોમાંથી ગેસ ઉપલબ્ધ રહે અને દેશમાં ઘરેલુ વપરાશ માટે પૂરતો સ્ટોક જળવાઈ રહે તે આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ છે.
સરકારે ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ જેવી સરકારી ઓઈલ કંપનીઓને 2027માં થનારી કુલ LPG આયાતમાંથી ઓછામાં ઓછો 15 ટકા હિસ્સો અમેરિકાથી લાંબા ગાળાના કરાર હેઠળ મેળવવા માટે કહ્યું છે.
ભારતે આ વર્ષે પ્રથમ વખત અમેરિકા સાથે લાંબા ગાળાના LPG સપ્લાય માટે કરાર કર્યો હતો. આ કરાર હેઠળ આશરે 22 લાખ ટન LPG મંગાવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી, જે ભારતની કુલ LPG આયાતના લગભગ 10 ટકા જેટલી હતી. હવે સરકાર આ હિસ્સો વધારીને 15 ટકા કે તેનાથી વધુ કરવાની દિશામાં કામ કરી રહી છે.
અમેરિકા પાસેથી લાંબા ગાળાની LPG સપ્લાય વધારવાનો નિર્ણય માત્ર આયાત વધારવાનો નથી. તેનો મુખ્ય હેતુ દેશની એનર્જી સિક્યોરિટી મજબૂત કરવાનો છે. અલગ-અલગ દેશોમાંથી ગેસની સપ્લાય સુનિશ્ચિત થવાથી કોઈ એક વિસ્તારમાં સંકટ ઊભું થાય ત્યારે તેની સીધી અસર ભારતીય ગ્રાહકો પર ઓછી પડી શકે છે.
સરકાર ઘરેલુ ગ્રાહકો માટે LPGની ઉપલબ્ધતા જાળવી રાખવા પર ભાર આપી રહી છે. આયાતના સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા, લાંબા ગાળાના સપ્લાય કરાર અને દેશમાં ઉત્પાદન વધારવાના પ્રયાસોથી ભારતની LPG સપ્લાય વ્યવસ્થા આગામી સમયમાં વધુ મજબૂત બનવાની શક્યતા છે.