કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ આઠમા પગાર પંચની ભલામણોની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. પગાર પંચ આશરે 18 મહિનામાં સરકારને તેમની ભલામણો સુપરત કરવાનું છે. આ પહેલા, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગાર વધારા અંગે અંદાજ કાઢવામાં આવી રહ્યા છે. ખરેખર, પગાર વધારામાં ફિટમેન્ટ પરિબળ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. ચાલો સમજીએ કે છઠ્ઠા અને સાતમા પગાર પંચ હેઠળ પગાર વધારો નક્કી કરવા માટે ફિટમેન્ટ ફોર્મ્યુલાનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવામાં આવ્યો હતો. વધુમાં, અંદાજિત ફિટમેન્ટ ફોર્મ્યુલા લાગુ થયા પછી કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગારમાં કેટલો વધારો થશે.

છઠ્ઠા અને સાતમા પગાર પંચની વિગતો

છઠ્ઠા પગાર પંચની ભલામણો માર્ચ 2008 માં લાગુ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ 1 જાન્યુઆરી, 2006 થી અમલમાં આવી હતી. લઘુત્તમ પ્રવેશ-સ્તરનો પગાર ₹6,600 નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે મહત્તમ પગાર ₹80,000 (કેબિનેટ સચિવ માટે ₹90,000) નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. લઘુત્તમ અને મહત્તમ પગાર વચ્ચેનો ગુણોત્તર 1:12 હતો.

સાતમા પગાર પંચની વાત કરીએ તો, પે બેન્ડ અને ગ્રેડ પે સિસ્ટમ નાબૂદ કરીને અને પે મેટ્રિક્સ લાગુ કરીને એક મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો. 2.57 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવ્યો, જેનાથી કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના મૂળ પગારમાં 2.57 ગણો વધારો થયો. લઘુત્તમ પગાર ₹18,000 અને મહત્તમ ₹2,50,000 (કેબિનેટ સચિવ સ્તર) નક્કી કરવામાં આવ્યો. વધુમાં, બધા કર્મચારીઓ માટે વાર્ષિક 3% નો વધારો નક્કી કરવામાં આવ્યો. 7મા પગાર પંચનો કાર્યકાળ 31 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ સમાપ્ત થયો.

8મા પગાર પંચ પગારમાં કેટલો વધારો કરી શકે છે?

ગયા વર્ષે, સરકારે 8મા પગાર પંચની રચના કરી હતી. તેની રચના અંગેનું જાહેરનામું નવેમ્બર 2025 માં જારી કરવામાં આવ્યું હતું. તેની ભલામણોને લાગુ કરવામાં લગભગ 18 મહિના લાગી શકે છે, પરંતુ તે 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અમલમાં આવવાની અપેક્ષા છે. કર્મચારી સંગઠનો માંગ કરી રહ્યા છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.0 અને 3.25 ની વચ્ચે રાખવામાં આવે. જો આવું થાય, તો કર્મચારીઓના પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી શકે છે.

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અગાઉના પગાર પંચના મૂળ પગાર, મોંઘવારી ભથ્થું (DA), વાર્ષિક વૃદ્ધિ, વૃદ્ધિ પરિબળ, કુટુંબ એકમો વગેરે પર આધારિત છે. ઓલ ઇન્ડિયા NPS એમ્પ્લોયીઝ ફેડરેશનના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ મનજીત સિંહ પટેલે ET ને જણાવ્યું હતું કે જો વર્તમાન DA 58% હોય અને 8મા પગાર પંચની ભલામણો લાગુ ન થાય ત્યાં સુધી DA માં 12% વધારો થાય, તો તે 70% સુધી પહોંચી જશે.

પટેલના મતે, સરકાર વૃદ્ધિ પરિબળની ગણતરી કરે છે, જે ગઈ વખતે 24% હતો. ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની ગણતરી કરતી વખતે, પગાર પંચ કુટુંબ એકમોને પણ ધ્યાનમાં લે છે, જે છેલ્લી વખતે 3 હતા, અને આ વખતે અમે 5 ની ભલામણ કરી શકીએ છીએ. જો કમિશન 5 કુટુંબ એકમોને ધ્યાનમાં લે છે, તો 66% નો વધુ વધારો અપેક્ષિત છે.

ચાલો આને એક ઉદાહરણ સાથે સમજીએ

જો આઠમા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3 પર સેટ કરવામાં આવે, તો લેવલ 1 કર્મચારીનો પગાર ₹18,000 થી વધીને ₹54,000 થશે. આનો અર્થ એ થાય કે લેવલ 1 કર્મચારીના પગારમાં ₹36,000 નો વધારો થશે. દરમિયાન, લેવલ 18 કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીનો પગાર ₹250,000 થી વધીને ₹750,000 થઈ શકે છે. તેવી જ રીતે, પગાર વધારો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધાર રાખશે.