ગુજરાતમાં મિલકતોની સુરક્ષા, સામાજિક સૌહાર્દ જાળવવા અને ખરીદ-વેચાણની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક તેમજ કડક બનાવવા માટે રાજ્ય સરકારે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. વર્ષોથી પ્રચલિત એવા 'અશાંતધારા' કાયદાને લઈને સરકારે વિસ્તૃત નિયમો સાથેનું એક નવું નબળું ન પડી શકે તેવું નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું છે. આ નવા નિયમો અંતર્ગત હવે કાયદાકીય અને સત્તાવાર પ્રક્રિયામાં 'અશાંતધારા' શબ્દના સ્થાને 'સ્પેસિફાઈડ એરિયા' એટલે કે નિયત અથવા વિશિષ્ટ વિસ્તાર શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. સરકારના આ સુધારા પાછળનો હેતુ પ્રક્રિયાને વધુ સચોટ અને વૈજ્ઞાનિક ઓપ આપવાનો છે.

એડવાઈઝરી કમિટીની ભલામણથી જાહેર થશે વિશિષ્ટ વિસ્તાર

નવા નોટિફિકેશન મુજબ, રાજ્યમાં હવે એક ઉચ્ચ સ્તરીય 'મોનિટરિંગ એન્ડ એડવાઈઝરી કમિટી'ની રચના કરવામાં આવશે. આ ખાસ કમિટીની ચોક્કસ સલાહ અને ભલામણના આધારે જ કલેક્ટર દ્વારા કોઈપણ વિસ્તારને 'સ્પેસિફાઈડ એરિયા' (વિશિષ્ટ વિસ્તાર) તરીકે જાહેર કરી શકાશે. આ ઉપરાંત, આ કાયદાકીય પ્રક્રિયા અંતર્ગત કોઈપણ પ્રકારની મુશ્કેલી કે દબાણનો ભોગ બનનાર વ્યક્તિ માટે હવેથી સત્તાવાર રીતે 'પર્સન અગ્રીવડ' (પીડિત વ્યક્તિ) શબ્દપ્રયોગ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. જે વિસ્તારોમાં ડેમોગ્રાફિક ફેરફાર કે સામૂહિક સ્થળાંતરની સંભાવના સેવાતી હશે, તેને પણ તાત્કાલિક ધોરણે આ સ્પેસિફાઈડ એરિયાની યાદીમાં સામેલ કરી શકાશે.

કલેક્ટર કક્ષાએ કડક તપાસ અને SITની રચના

નવા કાયદાકીય માળખા મુજબ, જાહેર કરાયેલા વિશિષ્ટ વિસ્તારોમાં મિલકતોના ખરીદ-વેચાણ કે માલિકી ટ્રાન્સફર બાબતે હવે સીધી કલેક્ટર કક્ષાએ ઊંડાણપૂર્વકની તપાસ હાથ ધરવામાં આવશે. જે વિસ્તારોમાં ભૂતકાળમાં કોમી તણાવ કે શાંતિ ભંગની સ્થિતિ સર્જાઈ હોય, ત્યાં સ્થાનિક પરિસ્થિતિની ઝીણવટભરી તપાસ કર્યા બાદ જ મિલકત વેચાણની અંતિમ મંજૂરી (NOC) આપવામાં આવશે. આ સમગ્ર તપાસ પ્રક્રિયા પારદર્શક રીતે પૂર્ણ થાય તે માટે એક વિશેષ તપાસ ટીમ એટલે કે SIT (સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ) ની રચના કરવાનો પણ નોટિફિકેશનમાં ઉલ્લેખ કરાયો છે, જે કલેક્ટરના સીધા માર્ગદર્શન હેઠળ કામ કરશે.

ગેરકાયદે મિલકત ટ્રાન્સફર થશે રદ, ૬ મહિનામાં કબ્જો પરત મળશે

રાજ્ય સરકાર દ્વારા જમીન માફિયાઓ અને બળજબરીપૂર્વક મિલકતો પડાવી લેતા તત્ત્વો સામે આકરી કાયદાકીય જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. જો તપાસ દરમિયાન કોઈ મિલકત ગેરકાયદેસર રીતે કે કાયદાના ઉલ્લંઘન સાથે ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી હોવાનું સાબિત થશે, તો તે સોદો તાત્કાલિક અસરથી રદબાતલ ગણવામાં આવશે. આ સાથે જ, આવા વિવાદાસ્પદ કિસ્સાઓમાં આગામી ૬ મહિનાની સમયમર્યાદામાં જ નાણાકીય લેવડદેવડ પતાવીને મૂળ માલિકને મિલકતનો વાસ્તવિક કબ્જો પરત સોંપવાનો કડક નિયમ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. સરકારના આ આકરા અને સુધારાવાદી પગલાથી ગેરકાયદેસર સોદા કરનારાઓ પર મોટી લગામ કસાશે અને પીડિતોને ઝડપી ન્યાય મળશે.