સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને માનક પ્રાધિકરણ (FSSAI) ને મોટો ઝટકો આપતાં આકરો આદેશ જારી કર્યો છે. વધુ પડતી ખાંડ, મીઠું અને સેચ્યુરેટેડ ફેટ (Saturated Fat) ધરાવતા પેકેજ્ડ ફૂડ (પેકેટબંધ ખાદ્ય પદાર્થો) પર સ્પષ્ટ ચેતવણી લેબલ લગાવવાના નિયમમાં થઈ રહેલા વિલંબ બદલ અદાલતે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને આ બાબતે આખરી અલ્ટીમેટમ આપતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ તેમનો છેલ્લો મોકો છે. આ મહત્વપૂર્ણ કાનૂની કાર્યવાહી અંગેનો સવિસ્તાર અહેવાલ નીચે મુજબ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં આજે ગુરુવાર, ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના રોજ જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ કે. વિનોદ ચંદ્રનની ખંડપીઠે આ મહત્વપૂર્ણ કેસની સુનાવણી હાથ ધરી હતી. સુનાવણી દરમિયાન જજ સાહેબોએ કેન્દ્ર સરકાર અને FSSAI ની ઢીલી નીતિ અને વિલંબ સામે આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે લોકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલા આટલા ગંભીર મુદ્દા પર સરકાર લાંબા સમય સુધી નિર્ણય લટકાવી રાખી શકે નહીં.

બે અઠવાડિયાની આખરી મુદત અને કોર્ટની કડક ચેતવણી
જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને કે. વિનોદ ચંદ્રનની બેન્ચે કેન્દ્ર સરકારને પોતાનો અંતિમ નિર્ણય અને નીતિ રજૂ કરવા માટે બે અઠવાડિયાનો આખરી સમય આપ્યો છે. ખંડપીઠે સરકારને ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું હતું કે, "જો સરકાર આ નિર્ધારિત સમયગાળામાં પેકેજ્ડ ફૂડ પર ચેતવણી દર્શાવતા લેબલ અંગે પોતાનો કોઈ આખરી નિર્ણય નહીં લે, તો અદાલત પોતે જ આ અંગે સીધા દિશા-નિર્દેશો જારી કરી દેશે." બેન્ચે વધુમાં ઉમેર્યું કે સરકાર પાસે હવે બે જ રસ્તા છે: કાં તો પ્રસ્તાવિત વોર્નિંગ લેબલને પોતે તાત્કાલિક ધોરણે અમલમાં મૂકે અથવા તો અદાલતી હસ્તક્ષેપનો સામનો કરવા તૈયાર રહે.

જાહેર આરોગ્ય માટે કેમ જરૂરી છે આ નિયમ?
હાલમાં બજારમાં મળતા ચિપ્સ, કોલ્ડ્રિંક્સ, બિસ્કિટ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ જેવા પેકેટબંધ ખાદ્ય પદાર્થોમાં ખાંડ, સોડિયમ (મીઠું) અને અસ્વાસ્થ્યપ્રદ ફેટનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે, જે ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ અને સ્થૂળતા જેવા ગંભીર રોગોનું મુખ્ય કારણ બને છે.

​​​​​​​ગ્રાહકોને તેઓ શું ખાઈ રહ્યા છે તેની સાચી અને સ્પષ્ટ જાણકારી મળી રહે તે માટે પેકેટની આગળના ભાગમાં જ ચેતવણી આપતું લેબલ (Warning Label) મૂકવાની માંગણી લાંબા સમયથી થઈ રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ આકરા વલણથી હવે આગામી દિવસોમાં પેકેજ્ડ ફૂડ ક્ષેત્રે કડક નિયમો અમલી બને તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.