દેશભરમાં લગભગ ૫૦ લાખ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને ૬૫ લાખ પેન્શનરો આઠમા પગાર પંચની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ સંબંધિત નવી માહિતી દરરોજ બહાર આવી રહી છે. સૌથી વધુ ચર્ચાતો મુદ્દો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર છે. આ તે સંખ્યા છે જેના આધારે કર્મચારીઓના નવા મૂળભૂત પગાર નક્કી કરવામાં આવશે. હાલમાં, સરકારે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી, પરંતુ નિષ્ણાતો અને કર્મચારી સંગઠનો વિવિધ અંદાજ લગાવી રહ્યા છે. કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે તે લગભગ ૨.૧૦ હોઈ શકે છે, જ્યારે કર્મચારી સંગઠનો ૩.૮૩ સુધીની માંગ કરી રહ્યા છે.

ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો, તે એક ગુણક છે જેનો ઉપયોગ નવા મૂળભૂત પગાર પર પહોંચવા માટે વર્તમાન મૂળભૂત પગારને ગુણાકાર કરવા માટે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારીનો વર્તમાન મૂળભૂત પગાર રૂ.૧૮,૦૦૦ છે અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ૨.૧૦ પર સેટ કરવામાં આવે છે, તો નવો મૂળભૂત પગાર રૂ.૩૭,૮૦૦ થશે. જો સરકાર ૩.૮૩નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અપનાવે છે તો તે જ મૂળભૂત પગાર વધીને રૂ.૬૮,૯૪૦ થઈ શકે છે.

એ જ રીતે, વિવિધ પગાર મેટ્રિક્સ સ્તરો પર નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળશે. ઉદાહરણ તરીકે, લેવલ 6 કર્મચારી જેનો વર્તમાન મૂળભૂત પગાર રૂ.35,400 છે, તેને 2.10 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આશરે રૂ.74,340નો નવો મૂળભૂત પગાર મળશે. જો કે, જો 3.83 લાગુ કરવામાં આવે છે તો આ પગાર આશરે રૂ.1.35 લાખ સુધી પહોંચી શકે છે. દરમિયાન, લેવલ 10 અધિકારીઓનો મૂળ પગાર રૂ.56,100થી રૂ.1.17 લાખ સુધી 2.10 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર અને રૂ.2.14 લાખથી વધુ 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર વધી શકે છે. ઉચ્ચતમ સ્તર એટલે કે લેવલ-18 પર અધિકારીઓનો વર્તમાન મૂળભૂત પગાર રૂ.2.50 લાખ છે, જે 2.10 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર રૂ.5.25 લાખ અને 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર લગભગ રૂ.9.57 લાખ સુધી પહોંચી શકે છે.

જોકે, એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ ફક્ત કામચલાઉ અંદાજ છે. સરકાર કે ૮મા પગાર પંચે હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે કોઈ ફિટમેન્ટ પરિબળોની જાહેરાત કરી નથી. અંતિમ નિર્ણય કમિશનની ભલામણો અને કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી પછી જ લેવામાં આવશે.

આ દરમિયાન, 8મા પગાર પંચે કર્મચારી સંગઠનો અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે તેની ચર્ચાઓ તીવ્ર બનાવી છે. કમિશનની આગામી બેઠક ૬ અને ૭ જુલાઈના રોજ ભુવનેશ્વરમાં યોજાશે, જ્યારે વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો અને વિભાગોના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચાઓ ૯ અને ૧૦ જુલાઈના રોજ કોલકાતામાં યોજાશે. કમિશને અગાઉ એપ્રિલ, મે અને જૂનમાં ઘણા રાજ્યોની મુલાકાત લીધી હતી.

કમિશને 15 જૂન સુધી કર્મચારીઓ અને સંગઠનો પાસેથી સૂચનો માંગ્યા હતા. વધુમાં, 30 જૂન સુધી ઓનલાઈન ડેટા સબમિશન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યું છે. કમિશનનો ઉદ્દેશ્ય કર્મચારીઓની વાસ્તવિક જરૂરિયાતો, ફુગાવો, ભથ્થાં અને ભવિષ્યની આર્થિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને એક નવું પગાર માળખું ઘડવાનો છે.

જો બધું સમયપત્રક મુજબ ચાલશે તો 8મા પગાર પંચની ભલામણો 2027 સુધીમાં જાહેર થઈ શકે છે. જોકે, અગાઉના પગાર પંચોના અનુભવના આધારે, ભલામણોને અમલમાં મૂકવામાં બે થી ત્રણ વર્ષ લાગી શકે છે. જો રિપોર્ટ 2027 માં સબમિટ કરવામાં આવે છે, તો નવા પગાર માળખાના સંપૂર્ણ લાભો 2029 અથવા 2030 સુધીમાં પ્રાપ્ત થઈ શકે છે.

હાલમાં, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓની નજર ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર છે, કારણ કે આ નક્કી કરશે કે દર મહિને તેમના ખિસ્સામાં કેટલી વધારાની રકમ આવશે.