જીએસટી પરિષદની આગામી બેઠક આઠમી ઓક્ટોબરે યોજાનાર છે. જેમાં કરદાતાઓને મોટી રાહત આપવા અને ટેક્સ વ્યવસ્થાને વધુ સરળ બનાવવા માટેના અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવો પર મહોર લાગવાની પૂરી સંભાવના છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પાલન (અનુપાલન)નો બોજ ઘટાડવા અને વ્યાપારીઓ સામેના કાનૂની વિવાદોને અદાલતો બહાર જ ઝડપથી ઉકેલવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આ દિશામાં નેક્સ્ટ-જનરેશન જીએસટી સુધારાઓ અંતર્ગત ટેક્સ સિસ્ટમને સરળ બનાવવા અને વ્યાપારીઓની લાંબી માંગણીઓને સંતોષવા માટે અનેક મહત્વના નિર્ણયો લેવામાં આવી શકે છે.
વર્તમાન સમયમાં કિંમતી ધાતુઓની આયાત પર સામાન્ય રીતે ત્રણ ટકા સંકલિત જીએસટી લાગતો હોય છે. જોકે, અગાઉ કેટલીક અધિકૃત એજન્સીઓને આનાથી છૂટ મળતી હતી, પરંતુ તે 2017ના સમયમાં અમુક જ વ્યાપારીઓ દ્વારા આયાત માટે સીમિત અધિકૃત માધ્યમોથી થતી હતી. હવે સરકાર આ વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરીને સોના અને ચાંદીની આયાત પર અપાતી ખાસ ટેક્સ છૂટને સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત કરવાની તૈયારીમાં છે. આનાથી ટેક્સ ચોરી અટકશે અને બજારમાં સમાન સ્તરે વ્યાપારી વ્યવહારો થઈ શકશે.
ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મના માધ્યમથી વેપાર કરતા વિક્રેતાઓ માટે જીએસટી નિયમોમાં રાહતના મોટા સમાચાર છે. જો કોઈ ઇ-કોમર્સ વિક્રેતા એવા રાજ્યમાં વેપાર કરતા હોય જ્યાં તેમનું ભૌતિક કાર્યાલય કે ગોડાઉન ન હોય, તો તેમને તે રાજ્યમાં અલગથી જીએસટી નોંધણી કરાવવાની કોઈ આવશ્યકતા રહેશે નહીં. આનાથી ખાસ કરીને 9.5 લાખ જેટલા નાના ઓનલાઈન વિક્રેતાઓ પરથી પાલનનો મોટો બોજ ઘટશે અને તેઓ દેશભરના બજારોમાં સરળતાથી પોતાનો વેપાર વિસ્તારી શકશે.
નિયોક્તા કર્મચારીઓ માટે વીમો કરાવતા હોય છે અને તેના પ્રીમિયમની ચૂકવણી પર ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (આઇટીસી)નો દાવો કરવાને લઈને અસમંજસ રહેતી હતી. જોકે કાયદાકીય જોગવાઈઓ અનુસાર, જ્યારે સંસ્થાન કર્મચારીઓ માટે જીવન વીમા અથવા સ્વાસ્થ્ય વીમાની ખરીદી કરે છે, ત્યારે તે કરપાત્ર બને છે અને તેના પર ટેક્સ લાગતો હોવાથી કંપનીઓ આઈટીસીનો દાવો કરી શકતી નથી. હવે આગામી સમયમાં કંપનીઓ દ્વારા કરાતા આવા સમૂહ વીમા પૉલિસીઓ પર પણ સ્પષ્ટ નિયમો હેઠળ આઈટીસી મેળવવાની છૂટ મળી શકે છે.
જીએસટી નોંધણીની સમગ્ર પ્રક્રિયાને તદ્દન નવેસરથી તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. અરજી ફોર્મ ભરતી વખતે જ માર્ગદર્શન મળી રહે તેવી ટેક્નોલોજી વિકસાવવામાં આવી રહી છે, જેથી અરજદારને ખોટી માહિતી ભરવાને કારણે થતી મુશ્કેલીઓથી બચી શકાય. આ ઉપરાંત, અનેક રાજ્યોમાં વેપાર કરતી કંપનીઓ માટે દરેક રાજ્યમાં અલગ-અલગ ઓડિટ કરાવવાની વર્તમાન જટિલ વ્યવસ્થાને બદલે કેન્દ્રકૃત ઓડિટની સુવિધા અમલમાં મૂકવાની યોજના છે. આનાથી કંપનીઓને દરેક રાજ્યમાં અલગ-અલગ ઓડિટની ઝંઝાટમાંથી મુક્તિ મળશે.
ટેક્સ વિભાગના પ્રશાસનિક બોર્ડ દ્વારા 10,000 રૂપિયાથી ઓછી રકમની ટેક્સ માંગ બાબતે જારી થતી જીએસટી નોટિસો પર રોક લગાવવાની તૈયારી છે. આવા કુલ મામલાઓની સંખ્યા લગભગ 20 ટકા છે, પરંતુ આમાં ટેક્સની રકમ બહુ ઓછી હોય છે. આ વ્યવસ્થાપનથી લિટિગેશનના કેસોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે અને વ્યાપારીઓ પુનઃ આકારણી કે અપીલની પ્રક્રિયામાં રાહત અનુભવશે.
પરિષદ એવા ખરીદદારોના આઈટીસીને સુરક્ષિત રાખવા પર પણ વિચાર કરી રહી છે, જેની પાસ ખરીદ કરનાર વેચાણકર્તાએ સમયસર જીએસટીની રકમ ભરી દીધી છે. જો વેચાણકર્તાએ અગાઉ ટેક્સની કોઈ વિસંગતતા કે ચૂકવણી ન કરી હોય, તો પણ તેનો ભોગ નિર્દોષ ખરીદદાર બનશે નહીં.
મુખિયા જાણકારીના આધાર પર માલવાહક વાહનોની તપાસની વ્યવસ્થા બનશે. કોઈપણ વાહનને રોકવા માટે વિશેષ અધિકારની પહેલેથી મંજૂરી હોવી અનિવાર્ય થશે. આથી જઈને જેસીબી અથવા સમાન સ્તરે વાહન ચકાસણીની પ્રક્રિયાને વેગ મળશે અને વાહનોને વારંવાર અટકાવવાની સમસ્યા દૂર થશે.
ટેક્સ હિસાબ નક્કી કરવા અને તેના પર નિર્ણય લેવા માટે એક સમાન નિયમ બનાવવાની દિશામાં વિચારણા ચાલી રહી છે. આ અંતર્ગત નોટિસો તૈયાર કરવા અને પહોંચાડવાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવીને વ્યાપારીઓને પૂરતી સુનાવણીની તક આપવાના નિયમો નક્કી કરાશે.