આજે દેશભરમાં હનુમાન જયંતિ ઉજવાઈ રહી છે. હનુમાન જન્મોત્સવ તરીકે પણ ઓળખાતા હનુમાન જયંતિ હિન્દુ ધર્મના સૌથી પ્રિય અને મહત્વપૂર્ણ તહેવારોમાંનો એક છે. તે દર વર્ષે ચૈત્ર મહિનાના શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, બજરંગબલીનો જન્મ આ દિવસે થયો હતો. એવું કહેવાય છે કે હનુમાન જયંતિ પર સંકટ મોચનની પૂજા કરવાથી જીવનની બધી મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે. હનુમાન વિશે બીજી માન્યતા એ છે કે આ દિવસે રામનું નામ લેવાથી પણ હનુમાનના આશીર્વાદ મળે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે હનુમાન આઠ સિદ્ધિઓ (આત્માઓ) ધરાવતા હતા. તો ચાલો જાણીએ તે આઠ સિદ્ધિઓ અને તેમના મહત્વ વિશે.

અષ્ટ સિદ્ધિઓ

હનુમાન ચાલીસાના 31મા અને 32મા શ્લોક છે

ચોપાઈ 

અષ્ટ સિદ્ધિ નૌ નિધિ કે દાતા, અસ બર દીન જાનકી માતા
રામ રસાયન તુમ્હરે પાસા, સદા રહો રઘુપતિ કે દાસા

અર્થ: આ શ્લોકનો અર્થ એ છે કે માતા જાનકીએ તમને આઠ સિદ્ધિઓ (અનિમા, મહિમા, વગેરે) અને નવ નિધિઓ (પદ્મ, મહાપદ્મ, વગેરે) કોઈપણને પ્રદાન કરવાની ક્ષમતા આપી છે, અને તેમની પાસે રામ નામની દૈવી દવા છે.​​​​​​​

૧. લઘિમા સિદ્ધિ

લઘિમા એટલે પોતાને અત્યંત હલકું બનાવવું. આ શક્તિ દ્વારા જ હનુમાન આકાશમાં ઉડવા અને સમુદ્ર પાર કરવા સક્ષમ હતા. તેનો અર્થ એ છે કે જ્યારે વ્યક્તિ ભય, ક્રોધ અને અહંકાર જેવા માનસિક બોજો છોડી દે છે, ત્યારે પ્રગતિ સરળ બને છે.

૨. અણિમા સિદ્ધિ

અણિમા શક્તિથી, હનુમાન પોતાને ખૂબ નાનું બનાવી શકતા હતા. લંકામાં પ્રવેશ કરતી વખતે તેમણે આ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું. આ આપણને શીખવે છે કે ક્યારેક સફળતા પ્રાપ્ત કરવા માટે નમ્ર અને સરળ રહેવું જરૂરી છે.

૩. મહિમા સિદ્ધિ

આ સિદ્ધિથી, હનુમાન પોતાનું કદ ખૂબ જ વધારી શકતા હતા. લંકા દહન દરમિયાન તેમનું વિશાળ સ્વરૂપ જોવા મળ્યું હતું. આનો અર્થ એ છે કે જેમ જેમ આત્મવિશ્વાસ અને હિંમત વધે છે, તેમ તેમ વ્યક્તિનો પ્રભાવ પણ વધે છે.

૪. ગરિમા સિદ્ધિ

ગરિમા એટલે પોતાને એટલું ભારે બનાવવું કે કોઈ પોતાને હલાવી ન શકે. તે ફક્ત શારીરિક શક્તિ જ નહીં, પણ માનસિક શક્તિનું પણ પ્રતીક છે. જે વ્યક્તિ પોતાના નિર્ણયોમાં અડગ રહે છે તે કોઈપણ સંજોગોમાં નબળી પડી શકતી નથી.

૫. પ્રાપ્તિ સિદ્ધિ

પ્રાપ્તિ એટલે કંઈપણ પ્રાપ્ત કરવાની ક્ષમતા. હનુમાનજીએ સંજીવની જડીબુટ્ટી લાવીને આ દર્શાવ્યું. આ આપણને શીખવે છે કે જો ધ્યેય સ્પષ્ટ હોય, તો માર્ગ સ્વયં સ્પષ્ટ થઈ જાય છે.

૬. પ્રાકામ્ય સિદ્ધિ

આ સિદ્ધિ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરવાની શક્તિ આપે છે. પરંતુ તેનો સાચો અર્થ યોગ્ય અને સારા હેતુઓ પસંદ કરવાનો છે. હનુમાનજીએ હંમેશા પોતાની શક્તિઓનો ઉપયોગ ધર્મ અને સેવા માટે કર્યો.

૭. વશિત્વ સિદ્ધિ

વશિત્વનો અર્થ બીજાઓને નિયંત્રિત કરવાનો નથી, પરંતુ પોતાના વર્તન અને પ્રેમથી લોકોના હૃદય જીતવાનો છે. હનુમાનજીની ભક્તિ અને નમ્રતાએ દરેકને તેમના પ્રશંસક બનાવ્યા.

૮. ઇશિત્વ સિદ્ધિ

ઇશિત્વને સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ (સિદ્ધિ) માનવામાં આવે છે, જેમાં વ્યક્તિ પોતાના પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવે છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાના વિચારો અને લાગણીઓનો સ્વામી બને છે, ત્યારે તે પોતાના જીવનને યોગ્ય દિશા આપી શકે છે.