નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ ટૂંક સમયમાં 2026-27 માટેનું બજેટ રજૂ કરશે. આ બજેટ પહેલા, કરદાતાઓ આશ્ચર્ય પામી રહ્યા છે કે જૂના કર વ્યવસ્થાનું શું થશે, કારણ કે લગભગ 95 ટકા વ્યક્તિઓ પહેલાથી જ નવી કર વ્યવસ્થામાં સંક્રમિત થઈ ગયા છે.

હકીકતમાં, સરકારે પહેલાથી જ નવી કર વ્યવસ્થાને ડિફોલ્ટ વિકલ્પ બનાવી દીધો છે, અને સરકારનું ધ્યાન નવી કર વ્યવસ્થા પર રહે છે. દરમિયાન, લોકો આશ્ચર્ય પામી રહ્યા છે કે શું સરકાર બજેટમાં જૂની કર વ્યવસ્થાને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાની જાહેરાત કરી શકે છે.

શું જૂની કર વ્યવસ્થા નાબૂદ થશે?

જોકે નિષ્ણાતો માને છે કે આ બજેટમાં જૂની કર વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થવાની શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ તેને ધીમે ધીમે અપ્રસ્તુત બનાવવાની વ્યૂહરચના ચોક્કસપણે અપનાવી શકાય છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી નવી કર વ્યવસ્થામાં જે રીતે સતત ફેરફારો થઈ રહ્યા છે તે જોતાં, સરકારનું વલણ સ્પષ્ટ છે: તે એક સરળ, ઓછી મુક્તિ અને ઓછી વિવાદાસ્પદ કર વ્યવસ્થા ઇચ્છે છે.

નવી કર વ્યવસ્થા આ ફિલસૂફી પર આધારિત છે, જેમાં ઓછા કર સ્લેબ અને મોટાભાગની મુક્તિ અને કપાત નાબૂદ કરવામાં આવી છે. જોકે, જૂની કર વ્યવસ્થા એવા લોકો માટે ફાયદાકારક રહે છે જેમની પાસે હોમ લોન, HRA, LIC, PPF, ELSS અને NPS જેવા રોકાણ વિકલ્પો છે, એટલે કે તેઓ આ વિકલ્પોમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે.

નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે આ બજેટમાં, સરકાર નવી કર વ્યવસ્થાને વધુ લોકપ્રિય બનાવવા માટે પગલાં લઈ શકે છે, જે અન્ય કરદાતાઓને જૂનામાંથી નવામાં સ્થાનાંતરિત થવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે. નવી કર વ્યવસ્થા અંગે જાહેરાતો કરવામાં આવી શકે છે.

સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલું પ્રમાણભૂત કપાતમાં વધારો હોઈ શકે છે. હાલમાં, નવી કર વ્યવસ્થા હેઠળ પ્રમાણભૂત કપાત ₹75,000 છે. સરકાર તેને વધારીને ₹1 લાખ કરી શકે છે. આનો સીધો ફાયદો પગારદાર વર્ગને થઈ શકે છે. હાલમાં, પ્રમાણભૂત કપાત સહિત, ₹12.75 લાખ સુધીના પગાર પર કોઈ આવકવેરો વસૂલવામાં આવતો નથી.

બીજો મોટો અને નોંધપાત્ર ફેરફાર નવી કર વ્યવસ્થામાં NPSનો સમાવેશ હોઈ શકે છે. હાલમાં, જૂની કર વ્યવસ્થા NPS પર વધારાની ₹50,000 કપાત આપે છે, પરંતુ નવી કર વ્યવસ્થામાં આ સુવિધા ઉપલબ્ધ નથી. જો સરકાર નવી કર વ્યવસ્થામાં NPS (ખાસ કરીને નોકરીદાતા યોગદાન) ને કરમુક્ત અથવા કપાતપાત્ર બનાવે છે, તો તે નિવૃત્તિ બચતને વેગ આપશે અને કોર્પોરેટ કર્મચારીઓ માટે નવી વ્યવસ્થાને વધુ આકર્ષક બનાવશે.

જૂની કર વ્યવસ્થામાં, પગારદાર વર્ગને ₹50,000 સુધીની પ્રમાણભૂત કપાત મળે છે. વધુમાં, કલમ 80C હેઠળ, PF, LIC અને ELSS માં રોકાણ પર ₹1.5 લાખ સુધીની કપાત કરી શકાય છે. કલમ 80D હેઠળ, આરોગ્ય વીમા, HRA અને હોમ લોનના વ્યાજ પર કર બચત કરી શકાય છે. આ વ્યવસ્થામાં કર સ્લેબ ₹0 થી ₹2.5 લાખ સુધી શૂન્ય, ₹5 લાખ સુધી 5%, ₹10 લાખ સુધી 20% અને તેનાથી ઉપર 30% છે.​​​​​​​

નવી કર વ્યવસ્થા

૦-૪ લાખ સુધી: કોઈ કર નહીં

૪-૮ લાખ સુધી: ૫%

૮-૧૨ લાખ સુધી: ૧૦%

૧૨-૧૬ લાખ સુધી: ૧૫%

૧૬-૨૦ લાખ સુધી: ૨૦%

૨૦-૨૪ લાખ સુધી: ૨૫%

૨૪ લાખથી વધુ: ૩૦%

જૂની કર વ્યવસ્થા

૨.૫ લાખ સુધી: ૦%

૨.૫ લાખથી વધુ: ૫%

૫ લાખથી વધુ ૧૦ લાખ: ૨૦%

૧૦ લાખથી વધુ: ૩૦%