ગૃહયુદ્ધની ભયાનક સ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહેલા સુદાનમાં વધુ એક વિનાશક ડ્રોન હુમલામાં સો કરતાં વધારે લોકોનાં મોત થયાં છે અને ૧૧૩ લોકો ઘાયલ થયા છે. દક્ષિણ દારફુર પ્રાંતના ન્યાલા શહેરમાં આવેલા ભરચક બજારને નિશાન બનાવવામાં આવતાં ભારે જાનહાનિ થઈ હતી. મૃતકો અને ઘાયલોમાં મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ તથા બાળકોનો સમાવેશ થતો હોવાનું માનવાધિકાર સંગઠને જણાવ્યું છે.

હુમલો સોમવારે સાંજે થયો હતો. સામાન્ય નાગરિકોની અવરજવર ધરાવતા બજારમાં અચાનક વિસ્ફોટો થતાં નાસભાગ મચી ગઈ હતી. હુમલાની તીવ્રતા એટલી વધારે હતી કે બજારમાં રહેલા લોકોને બચવાની તક પણ મળી નહોતી. સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ માહિતી પ્રમાણે ઘાયલોને સારવાર માટે ખસેડવામાં આવ્યા હતા.

સુદાનમાં માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનની ઘટનાઓ ઉપર નજર રાખતા ઇમરજન્સી લોયર્સ નામના સંગઠને મંગળવારે નિવેદન બહાર પાડીને આ હુમલા માટે સુદાની સેનાને જવાબદાર ઠેરવી છે. સંગઠને સામાન્ય નાગરિકો ઉપર થયેલા હુમલાની નિંદા કરીને ઘટનાની સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ તપાસ કરવાની માગણી કરી છે.

જોકે હુમલા માટે ખરેખર કયો પક્ષ જવાબદાર છે તે અંગે સ્વતંત્ર તપાસનું તારણ ઉપલબ્ધ નથી. સુદાનમાં સૈન્ય અને રેપિડ સપોર્ટ ફોર્સિસ વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે વિવિધ વિસ્તારોમાં હુમલાની જવાબદારી અંગે પરસ્પર આક્ષેપો થતા રહ્યા છે.

ન્યાલા દક્ષિણ દારફુરનું મહત્ત્વપૂર્ણ શહેર છે. આ વિસ્તાર અગાઉથી જ સશસ્ત્ર સંઘર્ષ, વિસ્થાપન અને માનવતાવાદી સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે. ગૃહયુદ્ધને કારણે અહીં આરોગ્યસેવાઓ, અનાજનો પુરવઠો અને સામાન્ય વહીવટી વ્યવસ્થા ઉપર ગંભીર અસર પડી છે.

આવા સંજોગોમાં બજાર ઉપર થયેલો હુમલો સ્થાનિક લોકોની મુશ્કેલીઓમાં વધારો કરનારો બન્યો છે. બજારોમાં ખાદ્યસામગ્રી અને જીવનજરૂરી વસ્તુઓની ખરીદી માટે સામાન્ય નાગરિકો એકત્ર થતા હોવાથી આવા હુમલામાં જાનહાનિનું જોખમ વધારે રહે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદા પ્રમાણે યુદ્ધ દરમિયાન સામાન્ય નાગરિકોને ઇરાદાપૂર્વક નિશાન બનાવવા ઉપર પ્રતિબંધ છે. લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન પણ નાગરિકો અને લશ્કરી લક્ષ્યો વચ્ચે ભેદ રાખવો જરૂરી છે. બજાર જેવા સ્થળે હુમલાની કાનૂની જવાબદારી નક્કી કરવા માટે હુમલાનું લક્ષ્ય, ઉપલબ્ધ લશ્કરી માહિતી અને હથિયારોના ઉપયોગ સહિતની વિગતો તપાસવી આવશ્યક છે.