આજે સાડી ડ્રેપ કરવાથી લઈને ઈમરજન્સીમાં કપડાંને યોગ્ય ફિટિંગ આપવા સુધી, દરેક નાની-મોટી જરૂરિયાતમાં ‘સેફ્ટી પિન’ (Safety Pin) નો ઉપયોગ થાય છે. મહિલાઓના પર્સમાં અને દરેક ઘરના સીવણ બોક્સમાં આ પિન નિશ્ચિતપણે જોવા મળે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે સાવ નાની લાગતી આ સેફ્ટી પિનનો આવિષ્કાર માત્ર ૧૫ ડોલરનું દેવું ચૂકવવા માટે થયો હતો? આ નાનકડી પિન પાછળ એક રોચક અને રસપ્રદ ઈતિહાસ છુપાયેલો છે. આ અનોખા આવિષ્કાર અંગેની સંપૂર્ણ વાર્તા નીચે મુજબ છે.
ન્યૂયોર્કના માર્ટિન્સબર્ગમાં જન્મેલા વોલ્ટર હંટ (Walter Hunt) એ વર્ષ ૧૮૪૯ માં આ નાનકડી સેફ્ટી પિનની શોધ કરી હતી. તે સમયે વોલ્ટર હંટ ભારે આર્થિક તંગીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા અને તેમના પર ૧૫ ડોલરનું કરજ હતું. આ દેવું કેવી રીતે ચૂકવવું તે ચિંતામાં તેઓ સતત વિચારતા રહેતા હતા. આર્થિક બોજ હળવો કરવા માટે જ તેમણે કંઈક નવું બનાવવાનું વિચાર્યું અને આખરે સેફ્ટી પિનનો આવિષ્કાર થયો.
પત્નીના ડ્રેસનું બટન તૂટ્યું અને મગજમાં આવ્યો આઈડિયા
આ આવિષ્કાર પાછળ એક બહુ રસપ્રદ કિસ્સો જોડાયેલો છે. એક દિવસ વોલ્ટર હંટ અને તેમનાં પત્ની એક પ્રસંગમાં જવા માટે તૈયાર થઈ રહ્યાં હતાં. હંટ પોતાના દેવાના વિચારોમાં ખોવાયેલા હતા, જ્યારે તેમનાં પત્ની ઉતાવળમાં તૈયાર થઈ રહ્યાં હતાં.
અચાનક જ તેમનાં પત્નીના ડ્રેસનું બટન તૂટી ગયું. તે સમયે ડ્રેસ બદલવાનો પણ સમય નહોતો. પત્નીની આ મુશ્કેલી જોઈને હંટના મગજમાં એક આઈડિયા આવ્યો. તેમણે તારના એક પાતળા ટુકડાને વાળીને એક અનોખી પિન બનાવી દીધી. તેમણે આ પિન ડ્રેસમાં એવી રીતે લગાવી કે જે બટનનું કામ કરવા લાગી. આ દેશી 'જુગાડ' દ્વારા દુનિયાની પહેલી સેફ્ટી પિન અસ્તિત્વમાં આવી.
શરૂઆતમાં કેવી દેખાતી હતી સેફ્ટી પિન?
જ્યારે આ પિન પહેલીવાર બનાવવામાં આવી, ત્યારે તે ધાતુના પાતળા તારમાંથી બનેલી હતી. તેના એક છેડે સ્પ્રિંગ લગાવેલી હતી, જે બીજા છેડાને ક્લેસ્પ (Clasp) સાથે સુરક્ષિત રીતે બાંધી રાખતી હતી.
શરૂઆતમાં આ પિનને 'ડ્રેસ પિન' તરીકે ઓળખવામાં આવતી હતી. પરંતુ કપડાંમાં ભોંકાયા વગર અણીદાર ભાગ સુરક્ષિત રીતે અંદર ઢંકાઈ જતો હોવાથી અને રોજિંદા વપરાશમાં સુરક્ષા આપતી હોવાથી પાછળથી તેને 'સેફ્ટી પિન' નામ આપવામાં આવ્યું.
માત્ર ૪૦૦ ડોલરમાં વેચી દીધા હતા પેટન્ટના અધિકારો
વોલ્ટર હંટે આ નવી પિન બનાવી તો લીધી, પણ તે સમયે તેમની પાસે બિઝનેસ વધારવાના પૈસા નહોતા. તેથી તેમણે સૌથી પહેલા આ સેફ્ટી પિનનું પેટન્ટ મેળવ્યું. ત્યારબાદ પોતાનું ૧૫ ડોલરનું કરજ ચૂકવવા અને ઘર ચલાવવા માટે તેમણે આ પિનના તમામ પેટન્ટ રાઈટ્સ (અધિકારો) માત્ર ૪૦૦ ડોલરમાં વેચી દીધા હતા.
નોંધનીય છે કે વોલ્ટર હંટ એક બહુ મોટા સંશોધક હતા. સેફ્ટી પિન ઉપરાંત ફાઉન્ટેન પેન અને સિલાઈ મશીન જેવી અત્યંત ઉપયોગી શોધો કરવાનો શ્રેય પણ વોલ્ટર હંટના નામે જ જાય છે.