ભારતમાં સોનામાં ભેળસેળનું એક નવું કૌભાંડ સામે આવ્યું છે. ચીનથી આયાત કરાયેલ રેનિયમ પાવડર કિંમતી ધાતુમાં ભેળવવામાં આવી રહ્યું છે. આ પાવડર સોનાનું વજન વધારે છે. વધુ મહત્ત્વની વાત એ છે કે, પ્રમાણભૂત પરીક્ષણ મશીનો અને હોલમાર્કિંગ કેન્દ્રો પણ તેને શોધી શક્યા નથી. વધુમાં, ભેળસેળ હોવા છતાં, સોનાએ કેટલાક કિસ્સાઓમાં 24-કેરેટ શુદ્ધતા પરીક્ષણ પાસ કર્યું છે.
મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર, ચીનના શેનઝેનમાં સ્થિત એક એજન્ટે દાવો કર્યો હતો કે તેમની કંપની રેનિયમ પાવડર બનાવે છે અને તેના ઘણા ભારતીય શહેરોમાં ડીલરો છે. રિપોર્ટ મુજબ, એક ગ્રામ રેનિયમ પાવડરને 7.83 ગ્રામ 24-કેરેટ સોનામાં ભેળવવામાં આવ્યો હતો. આનાથી કુલ વજન 8.83 ગ્રામ થયું અને પરીક્ષણ પછી મિશ્રણ 24-કેરેટ સોના તરીકે ઓળખાયું હતું.
ઝવેરીએ પાછળથી બીજી ધાતુ ઉમેરીને 22-કેરેટના દાગીનાનો ટુકડો બનાવ્યો હતો. જોકે, હોલમાર્કિંગ સેન્ટર પર દાગીનાને 22-કેરેટ સોના તરીકે પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યું હતું. રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તેમાં વાસ્તવિક સોનાનું પ્રમાણ ફક્ત 81.73 ટકા હતું, જે લગભગ 20-કેરેટ શુદ્ધતા જેટલું છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું હતું કે ભેળસેળયુક્ત દાગીનાએ ઘણા દાગીનાના શોરૂમ અને પરીક્ષણ સુવિધાઓમાં પરીક્ષણો પાસ કર્યા હતા.
આ ઘટનાએ હોલમાર્કિંગ સિસ્ટમ પર પણ પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. કેગના ડ્રાફ્ટ રિપોર્ટ મુજબ, 2024-25 નાણાકીય વર્ષમાં 81 ટકા રજિસ્ટર્ડ જ્વેલર્સનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું ન હતું. નિષ્ણાતોના મતે, આવી ભેળસેળ શોધવા માટે એક્સઆરએફ પરીક્ષણ અને ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપી જેવી આધુનિક તકનીકોની જરૂર છે. ગ્રાહકોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ વિશ્વસનીય વેપારીઓ પાસેથી હોલમાર્કિંગ સોનું ખરીદે અને બિલ અને જીએસટી ઇન્વોઇસ સાચવે છે.