વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO)ના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક અને એમ.એસ. સ્વામિનાથન રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનના અધ્યક્ષ ડૉ. સૌમ્યા સ્વામિનાથને ચેતવણી આપી છે કે ઉત્તર ભારતમાં વધતું પ્રદૂષણ ખાસ કરીને શિશુઓ અને બાળકો માટે ગંભીર સ્વાસ્થ્ય ખતરો છે. બાળકો પર વાયુ પ્રદૂષણની અસર વિશે બોલતા, ડૉ. સ્વામિનાથને કહ્યું કે બાળકોના ફેફસાં, મગજ, હૃદય અને રક્તવાહિનીઓનો વિકાસ તેમને પ્રદૂષિત હવા પ્રત્યે ખાસ કરીને સંવેદનશીલ બનાવે છે.

તેમણે કહ્યું, ઉત્તર ભારતમાં પ્રદૂષણનું સ્તર અત્યંત ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગયું છે, જે આપણા સ્વાસ્થ્યને અસર કરે છે. નાના બાળકો અને શિશુઓ વધુ સંવેદનશીલ છે કારણ કે તેમના ફેફસાં, મગજ, હૃદય અને રક્તવાહિનીઓ હજુ પણ વિકાસશીલ છે. વાયુ પ્રદૂષણ તેમના ફેફસાંના વિકાસને અટકાવી રહ્યું છે અને તેમની શીખવાની ક્ષમતાને અસર કરી રહ્યું છે. કણ પદાર્થ (PM) ના સંપર્કની ગંભીરતા પર પ્રકાશ પાડતા, સ્વામિનાથને આગળ કહ્યું, 24 કલાક દરમિયાન પ્રતિ ઘન મીટર 22 માઇક્રોગ્રામ PM શ્વાસમાં લેવું એ એક સિગારેટ પીવા સમાન છે.

ગુરુવારે દિલ્હીની હવાની ગુણવત્તા ખરાબ શ્રેણીમાં રહી ત્યારે તેમની ટિપ્પણી કરવામાં આવી છે. સરકારી AQI ડેશબોર્ડ મુજબ, સવારે 10:31 વાગ્યે એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 299 નોંધાયો હતો. દરમિયાન, ખાનગી એર ક્વોલિટી મોનિટરિંગ પ્લેટફોર્મ IQAir એ સવારે 9:30 વાગ્યે 242 AQI નોંધ્યો હતો. રાષ્ટ્રીય રાજધાનીના ઘણા વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણનું સ્તર ઊંચું રહ્યું. પટપડગંજમાં AQI 298, ITOમાં 280, ડિફેન્સ કોલોનીમાં 261, આનંદ વિહાર અને અક્ષરધામમાં 237-237, રોહિણીમાં 226, શાહદરામાં 225 અને દેવલીમાં 203 નોંધાયું હતું.

દિલ્હીમાં ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન લાગુ

હવાની ગુણવત્તા બગડતી જાય છે ત્યારે, કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ (CAQM) એ દિલ્હી-NCRમાં ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP) ના પ્રથમ તબક્કાને તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં મૂક્યો છે. કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, 20 ઓક્ટોબરે દિલ્હીનો દૈનિક સરેરાશ AQI 179 હતો, જે 21 ઓક્ટોબરે બપોરે 2 વાગ્યે વધીને 244 થયો. આનાથી અધિકારીઓએ રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર (NCR) માં પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પગલાંના પ્રથમ તબક્કાનો અમલ કર્યો. CAQM એ જણાવ્યું હતું કે બગડતી હવા ગુણવત્તાની પરિસ્થિતિના પ્રતિભાવમાં આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ મૂલ્યાંકન ભારતીય હવામાન વિભાગ અને ભારતીય ઉષ્ણકટિબંધીય હવામાનશાસ્ત્ર સંસ્થા તરફથી એકત્રિત કરવામાં આવેલા ડેટા અને આગાહીઓ પર આધારિત છે. આ આગાહીઓ સૂચવે છે કે દિલ્હીનો AQI આગામી દિવસોમાં 'ખરાબ' શ્રેણીમાં રહેવાની સંભાવના છે. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB) અનુસાર, 201 થી 300 વચ્ચેનો AQI 'ખરાબ' શ્રેણીમાં આવે છે, જ્યારે 301 થી 400 વચ્ચેનો વાંચન 'ખૂબ જ ખરાબ' માનવામાં આવે છે. દરમિયાન, લખનૌમાં, અધિકારીઓએ પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા માટે પગલાં લીધા છે, જેમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન મુખ્ય રસ્તાઓ પર પાણીનો છંટકાવ કરી રહ્યું છે. તેમજ સીપીસીબી અનુસાર, શહેરના લગભગ વિસ્તારમાં 223 નો AQI નોંધાયો હતો, જે 'ખરાબ' શ્રેણીમાં આવે છે.