ભારતમાં ઉત્સવનો માહોલ સ્પષ્ટ છે. લાડુ, કાજુ ક્ત્રી, ગુલાબ જાંબુ અને અન્ય વિવિધ પ્રકારની સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓથી ઘરને ભરી દે છે. આ સામાજિક વાતાવરણમાં, આપણે ઘણીવાર તળેલા ખોરાક અને મીઠાઈઓનો આનંદ માણીએ છીએ, પરંતુ ઉજવણી વચ્ચે, આપણે ઘણીવાર એક મહત્વપૂર્ણ કાર્ય ભૂલી જઈએ છીએ શરીરને હાઇડ્રેટ રાખવું, એટલે કે પૂરતું પાણી પીવું.

કિડનીમાં પથરી કેવી રીતે બનતી હોય છે?

જો તમે રજાઓ દરમિયાન ખુશીથી થોડી મીઠાઈઓ ખાઓ છો, તો કોઈ સમસ્યા નથી. વાસ્તવિક સમસ્યા ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે તમે પાણીનું સેવન ઓછું કરો છો અને ખાંડ, મીઠું અથવા મીઠાવાળા પીણાંનું સેવન વધારશો. આ કિડનીમાં પથરીનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે, ખાસ કરીને જેમને પહેલા આ સમસ્યા થઈ ચૂકી છે.

જ્યારે શરીર ડિહાઇડ્રેટેડ હોય છે, ત્યારે પેશાબમાં રહેલા ખનિજો અને ક્ષાર ઘટ્ટ થઈ જાય છે અને સખત સ્ફટિકો બનાવે છે, જેનાથી પથરી બને છે. ખરાબ આહાર અને ડિહાઇડ્રેશન, વારસાગત  ડાયાબિટીસ અથવા સંધિવા જેવા રોગો પણ આમાં ફાળો આપી શકે છે.

આ સંકેતોને ક્યારેય અવગણશો નહીં

ખતરો આવે તે પહેલાં શરીર હંમેશા સંકેતો આપે છે. જો તમને તમારી પીઠના નીચેના ભાગમાં, પેટની બાજુમાં અથવા કમરમાં અચાનક, તીક્ષ્ણ, તરંગ જેવો દુખાવો થાય છે, તો આ કિડનીમાં પથરીની સ્પષ્ટ નિશાની છે. કેટલાક અન્ય લક્ષણો પણ છે જે તાત્કાલિક દૂર કરવા જોઈએ:

પેશાબ કરતી વખતે બળતરા અથવા ખુબજ દુખાવો.

પેશાબમાં ખૂબ જ વધારે ગંધ આવે છે અથવા તેમાં લોહી દેખાય છે.

દુખાવા સાથે ઉલટી અથવા ઉબકા.

પેશાબના દુખાવા સાથે ખુબ વધારે તાવ.

જો તમને દુખાવાની સાથે તાવ અને ઉલટીનો અનુભવ થાય છે, તો તમારે તે જ દિવસે વિલંબ કર્યા વિના ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.

તહેવારો દરમિયાન તમારી કિડનીને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવી?

પાણી સાથે મિત્રતા: દિવસભર ઓછામાં ઓછું 8 થી 10 ગ્લાસ પાણી પીવો. શ્રેષ્ઠ ઉપાય એ છે કે તમારો પેશાબ આછો પીળો રંગનો હોવો જોઈએ.

તમારી મીઠાઈઓ પર નિયંત્રણ રાખો: દિવસભર મીઠાઈઓ ખાવાને બદલે, ફક્ત એક કે બે નાના ટુકડા ખાઓ.

શાકભાજી અને ફળોનો જાદુ: તમારા આહારમાં લગભગ 400 ગ્રામ તાજા ફળો અને શાકભાજીનો સમાવેશ કરો. આ તમારા શરીરને પુષ્કળ પ્રમાણમાં ફાઇબર આપશે અને તમારા પેટને હળવું રાખવામાં મદદ કરશે.

થોડી કસરત: દરરોજ ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટ ચાલવાનું અથવા હળવી કસરત કરવાનું ભૂલશો નહીં. રાત્રિના ભારે ભોજન પછી ચાલવું પણ એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.

દુખાવાને અવગણશો નહીં: કોઈ પણ દુખાવાને નાનો ન ગણો અને પેઇનકિલર્સ પર આધાર રાખશો નહીં. સમયસર તપાસ ગંભીર સમસ્યાઓથી બચી શકે છે.

ડૉક્ટરને ક્યારે મળવું અને તેની સારવાર શું છે?

જો દુખાવો અસહ્ય થઈ જાય અથવા એક દિવસથી વધુ ચાલે, તો તબીબી મદદ લેવી જરૂરી છે. ચેપ અથવા કિડનીની સ્થિતિને નકારી કાઢવા માટે ડૉક્ટરો શરૂઆતમાં લોહી અને પેશાબનું પરીક્ષણ કરે છે. જો જરૂરી હોય તો, અલ્ટ્રાસાઉન્ડ અથવા સીટી સ્કેન પણ કરવામાં આવે છે, જે પથ્થરનું ચોક્કસ કદ, સ્થાન અને અવરોધ જાહેર કરી શકે છે.

સારવાર સંપૂર્ણપણે પથ્થરના કદ પર આધાર રાખે છે. જો પથ્થર નાનો હોય, તો તે પુષ્કળ પાણી અને સરળ પીડા નિવારક દવાઓથી પોતાની મેળે પસાર થઈ શકે છે. જો કે, જો પથ્થર પેશાબના પ્રવાહને અવરોધવા અથવા ગંભીર પીડા પેદા કરવા માટે પૂરતો મોટો હોય, તો તેને શોક-વેવ લિથોટ્રિપ્સી અથવા એન્ડોસ્કોપિક સર્જરી દ્વારા શરીરમાંથી દૂર કરી શકાય છે.

તહેવારો એટલે પ્રિયજનો સાથે ઉજવણી કરવી, હોસ્પિટલ જવાની ઉતાવળ નહીં. થોડી કાળજી લઈને, પુષ્કળ પાણી પીને અને તમારા શરીરના શરૂઆતના સંકેતોને સમજીને, તમે તમારી કિડનીને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રાખી શકો છો. જો તમને સતત દુખાવો થતો હોય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવામાં અચકાશો નહીં.