એર માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતને ભારતીય વાયુસેનાના નવા વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. અત્યાર સુધી, દીક્ષિતે ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ ધ એર સ્ટાફ તરીકે સેવા આપી હતી. તેમની પાસે આશરે 3,500 કલાકનો ફાઈટર જેટ ઉડાનનો અનુભવ છે. દીક્ષિત લાંબા સમયથી ભારતીય વાયુસેના સાથે સંકળાયેલા છે. તેઓ 6 ડિસેમ્બર, 1986ના રોજ ભારતીય વાયુસેનાના ફાઇટર સ્ટ્રીમમાં જોડાયા હતા.

આશુતોષ દીક્ષિત એર માર્શલ અમર પ્રીત સિંહનું સ્થાન લેશે, જેમણે 30 સપ્ટેમ્બર, 2024ના રોજ પદ સંભાળ્યું હતું અને 31 ઓક્ટોબરના રોજ નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે. તેમણે એક ઓપરેશનલ ફાઇટર સ્ક્વોડ્રન અને ફ્રન્ટલાઇન એર બેઝનું નેતૃત્વ કર્યું છે. 

લાયકાતની દ્રષ્ટિએ, તેઓ એક લાયક ફ્લાઇંગ પ્રશિક્ષક અને પ્રાયોગિક પરીક્ષણ પાઇલટ છે. એર માર્શલ આશુતોષને મિરાજ-2000, મિગ-21 અને જગુઆર સહિત 20 થી વધુ ફાઇટર વિમાનો ઉડાડવાનો અનુભવ છે.

તેમના શિક્ષણની વાત કરીએ તો, એર માર્શલ આશુતોષે નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી, ખડકવાસલા, ડિફેન્સ સર્વિસીસ સ્ટાફ કોલેજ (બાંગ્લાદેશ) અને નેશનલ ડિફેન્સ કોલેજ, નવી દિલ્હીમાં અભ્યાસ કર્યો હતો. વાયુસેનામાં તેમના સમય દરમિયાન, તેમણે ઘણી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાઓ નિભાવી હતી. હેડક્વાર્ટર ઇન્ટિગ્રેટેડ ડિફેન્સ સ્ટાફમાં રહીને તેમની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા આર્મી, નેવી અને એરફોર્સ વચ્ચે સંકલનને મજબૂત બનાવવાની હતી.

તેમણે એરફોર્સ હેડક્વાર્ટરમાં પણ વિવિધ ભૂમિકાઓ નિભાવી હતી, જ્યાં તેમણે દળને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી અને શસ્ત્રોથી સજ્જ કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. એર માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે ભારતીય વાયુસેનામાં સ્વદેશી ફાઇટર પ્રોજેક્ટ્સને સતત પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. બેંગલુરુમાં ફ્લાઇટ ટેસ્ટ સ્ક્વોડ્રનના કમાન્ડિંગ ઓફિસર તરીકે, તેઓ જગુઆર અને મિગ-27 ને અપગ્રેડ કરવાના કાર્યક્રમોમાં સામેલ હતા. તેમણે મધ્યમ મલ્ટી-રોલ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટના આયોજન અને ટ્રાયલ્સમાં પણ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.

એર માર્શલ દીક્ષિત વાયુસેનામાં એક પરીક્ષણ પાઇલટ 

આશુતોષ દીક્ષિત વાયુસેનામાં એક પરીક્ષણ પાઇલટ છે. પરીક્ષણ પાઇલટ્સને સૌથી કુશળ પાઇલટ્સ માનવામાં આવે છે. તેમનું કામ વિમાનનું તેમની મર્યાદા સુધી પરીક્ષણ કરવાનું છે.

જ્યારે પણ લશ્કરી કાફલામાં કોઈ નવું વિમાન આવે છે, ત્યારે પરીક્ષણ પાઇલટ જ તેને પહેલીવાર આકાશમાં લઈ જાય છે. ઉડાન દરમિયાન, તેઓ વિમાનના નિયંત્રણ, સ્થિરતા અને તકનીકી ખામીઓની તપાસ કરે છે. તેઓ વિમાનમાં સ્થાપિત નવા રડાર, મિસાઇલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ્સના સંકલનનું પરીક્ષણ કરે છે. તેઓ કોઈપણ વિમાનને વાયુસેનાના કાફલામાં સમાવવા માટે લીલી ઝંડી આપે છે.

વાયુસેનામાં સેંકડો કલાક ઉડાનનો અનુભવ ધરાવતા વરિષ્ઠ પાઇલટ્સને જ પરીક્ષણ પાઇલટ્સ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવે છે. આ માટે એરોસ્પેસ એન્જિનિયરિંગ અથવા વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિતનું જ્ઞાન જરૂરી છે. આ પરીક્ષામાં, પાઇલટ્સને એવા વિમાનો ઉડાડવાની મંજૂરી આપવામાં આવે છે જે તેમણે પહેલાં ક્યારેય ઉડ્યા નથી. તેમને વાયુસેનાના ટોચના બંદૂકો માનવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ ઉચ્ચ જોખમવાળા વિસ્તારોમાં કાર્ય કરે છે.

અસંખ્ય ઓપરેશનમાં ભાગ લીધો

એર માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતને વિવિધ પ્રકારના ફાઇટર અને ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ પર ઉડવાનો વ્યાપક અનુભવ છે. તેમણે મિરાજ-2000, મિગના વિવિધ પ્રકારો, HPT-32, AN-32, એવરો, કિરણ, જગુઆર, IL-78, હોક અને તેજસ જેવા વિમાનો ઉડાવ્યા છે. તેઓ એક પ્રાયોગિક પરીક્ષણ પાઇલટ અને લાયક ઉડાન પ્રશિક્ષક પણ છે. લગભગ ચાર દાયકા સુધી ચાલેલી તેમની સેવા કારકિર્દી દરમિયાન, તેઓ ઓપરેશન સફેદ સાગર, ઓપરેશન રક્ષક, કોપ ઇન્ડિયા અને ઓપરેશન સિંદૂર સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ કામગીરી અને લશ્કરી કવાયતોમાં સક્રિયપણે સામેલ રહ્યા છે. કારગિલ યુદ્ધમાં ફાઈટર જેટ દ્વારા તેઓએ ઘુસણખોરો પર બોમ્બ ફેંક્યા હતા. 

આશુતોષ દીક્ષિત વિશે જાણો

એર માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતનો જન્મ 9 ડિસેમ્બર, 1966ના રોજ થયો હતો. તેમને 6 ડિસેમ્બર, 1986ના રોજ ભારતીય વાયુસેનાના ફાઇટર સ્ટ્રીમમાં કમિશન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમની વિશિષ્ટ સેવા માટે, તેમને 2006માં વાયુ સેના મેડલ, 2011માં વિશિષ્ટ સેવા મેડલ, 2023માં અતિ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ અને 2026માં પરમ વિશિષ્ટ સેવા મેડલ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. આશુતોષ દીક્ષિતે સધર્ન એર કમાન્ડના એર ડિફેન્સ કમાન્ડર તરીકે પણ સેવા આપી છે. તેઓ સાઉથ વેસ્ટર્ન એર કમાન્ડમાં સિનિયર એર સ્ટાફ ઓફિસર પણ હતા. તેઓ હાલમાં ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ એર સ્ટાફનું પદ ધરાવે છે.