ધનતેરસનો તહેવાર દર વર્ષે આસો મહિનાના શુક્લ પક્ષના તેરમા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન ધનવંતરી અને કુબેર મહારાજની પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે નવી વસ્તુઓ ખરીદવાથી સંપત્તિમાં વધારો થાય છે. આથી, લોકો સોનું અને ચાંદી પુષ્કળ પ્રમાણમાં ખરીદે છે. જોકે, સોના અને ચાંદીના ઊંચા ભાવને કારણે, તે ઘણા લોકોની પહોંચની બહાર છે. આથી, તમે ઘરે કેટલીક એવી વસ્તુઓ લાવી શકો છો જે શુભ અને સસ્તી બંને હોય છે.
૧. ગોમતી ચક્ર
ગોમતી ચક્ર એક ખાસ પ્રકારનો પથ્થર છે. તેની એક બાજુ ચક્ર જેવો આકાર હોય છે. તે વિવિધ રંગોમાં ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ સફેદ ગોમતી ચક્ર ખાસ કરીને મૂલ્યવાન માનવામાં આવે છે. તેને રત્ન જેવી વીંટીમાં પણ પહેરવામાં આવે છે. તમે ધનતેરસ પર ઓછામાં ઓછા બે થી પાંચ ગોમતી ચક્ર ખરીદી શકો છો. દિવાળી પર દેવી લક્ષ્મીને તે અર્પણ કરવાની પરંપરા છે.
૨. કાઉરી શંખ
કાઉરી શંખ એ દરિયાઈ પ્રાણીનું શંખ છે. પ્રાચીન સમયમાં, તેનો ઉપયોગ સંપત્તિના પ્રતીક તરીકે પણ થતો હતો. સંપત્તિ સાથે જોડાયેલી માન્યતાઓને કારણે ગાયોને શુભ માનવામાં આવે છે. ધનતેરસ પર ઓછામાં ઓછી પાંચ કે નવ ગાયો ખરીદો. દિવાળી પૂજા દરમિયાન દેવી લક્ષ્મીને અર્પણ કરો. એવું માનવામાં આવે છે કે આમ કરવાથી લગ્ન સંબંધિત અવરોધો દૂર થાય છે.
૩. શંખ
શંખ સમુદ્રમાંથી ઉદ્ભવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓમાં, તેને દેવી લક્ષ્મીનો ભાઈ પણ કહેવામાં આવે છે. શંખનો અવાજ શુભ અને શુભ માનવામાં આવે છે. જો તમારા ઘરમાં શંખ ન હોય, તો તમે ધનતેરસ પર શંખ ખરીદી શકો છો. શંખની પૂજા કરો અને દિવાળી પૂજા દરમિયાન તેનો ઉપયોગ કરો.
૪. ગણેશ અને લક્ષ્મીની મૂર્તિઓ
દિવાળી પર ભગવાન ગણેશ અને દેવી લક્ષ્મીની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ છે. દેવી લક્ષ્મીને સંપત્તિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે, અને ભગવાન ગણેશને શાણપણનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. પૂજા ગણેશથી શરૂ થાય છે અને દેવી લક્ષ્મીની પૂજા સાથે સમાપ્ત થાય છે. તેથી, ધનતેરસ પર બંનેની મૂર્તિઓ ખરીદો. ખાતરી કરો કે ગણેશ અને દેવી લક્ષ્મીની મૂર્તિઓ અલગ અલગ હોય. દેવી લક્ષ્મીને કમળના ફૂલ પર બેસાડવી જોઈએ અને તેમના હાથમાંથી ધન વહેતું દેખાય. મૂર્તિઓ ખૂબ મોટી ન હોવી જોઈએ અને માટીની બનેલી હોવી જોઈએ.
૫. સાવરણી
સાવરણી સ્વચ્છતા, શુભતા અને સમૃદ્ધિ સાથે સંકળાયેલી છે. તેથી, ધનતેરસ પર સાવરણી ખરીદવાની પરંપરા છે. દિવાળી પર તેને તમારા પૂજા સ્થાન પર મૂકો અને તેની પૂજા કરો. બીજા દિવસે તેનો ઉપયોગ શરૂ કરો.
૬. વાસણો
ધનતેરસ પર વાસણો ખરીદવાનું શુભ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે તમે તમારી જરૂરિયાત મુજબ કોઈપણ વાસણ ખરીદી શકો છો. જોકે, પાણીના પાત્રોને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે. તેથી, લોટા, કળશ અથવા કાચ ખરીદવાને શુભ માનવામાં આવે છે. દિવાળી પર આ વાસણોની પૂજા કર્યા પછી, તમે તેનો ઉપયોગ શરૂ કરી શકો છો.
૭. દીવા
દિવાળીનો તહેવાર દીવા વગર અધૂરો માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ઘરમાં દીવા પ્રગટાવવાની પરંપરા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દીવાઓના પ્રકાશથી નકારાત્મકતા દૂર થાય છે અને સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. તેથી, ધનતેરસ પર પૂરતા પ્રમાણમાં માટીના દીવા ખરીદો. ઉપરાંત, મુખ્ય પૂજા માટે બે મોટા દીવા રાખો.
૮. ખીલ-બતાશા
ખીલ અને બતાશાને શુક્ર અને સમૃદ્ધિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. ધનતેરસ પર ખીર-બતાશા અને લાવા ખરીદવાને શુભ માનવામાં આવે છે. દિવાળી પૂજા દરમિયાન દેવી લક્ષ્મીને આ અર્પણ કરવાનું ભૂલશો નહીં. માટીના વાસણમાં અર્પણ કરવું શ્રેષ્ઠ છે.