રાજપીપળા નજીક આવેલો સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમ 138.68 મીટરની મહત્તમ જળસપાટીએ પહોંચીને છલોછલ ભરાઈ ગયો છે. આ ઐતિહાસિક ક્ષણે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ ડેમ ખાતે ઉપસ્થિત રહીને નર્મદા મૈયાના નીરના વધામણા કર્યા હતા. ઉપરવાસમાંથી સતત થઈ રહેલી પાણીની આવકને કારણે ડેમમાં વિપુલ જળરાશિ એકત્ર થઈ છે. આ પ્રસંગને વધુ યાદગાર બનાવવા માટે તંત્ર દ્વારા ડેમ વિસ્તારને ભવ્ય રીતે શણગારવામાં આવ્યો હતો અને સાંજ સપ્તાહ દરમિયાન ડેમ પર રંગબેરંગી રોશની આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની હતી.   

ડેમની વર્તમાન જળસપાટી અને પાણીની આવક-જાવક

સરદાર સરોવર ડેમમાં હાલમાં 5737.46 MCM જેટલો લાઈવ સ્ટોરેજ પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે. ઉપરવાસમાંથી ડેમમાં પ્રચંડ પાણીની આવક નોંધાઈ રહી છે, જેમાં અગાઉ 43,659 ક્યુસેક અને બાદમાં 49,718 ક્યુસેક સુધી પાણીની સતત આવક થઈ રહી છે. તેની સામે ડેમમાંથી કુલ 11,564 ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં RBPHમાંથી 0 ક્યુસેક અને CHPHમાંથી 11,564 ક્યુસેક પાણીની જાવક ચાલુ રાખવામાં આવી છે. પાણીની આ જંગી આવકના કારણે ડેમ પોતાની પૂર્ણ સપાટી સર કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.   

ભવ્ય પૂજન વિધિ અને સાંસ્કૃતિક આયોજન

નર્મદા ડેમ સંપૂર્ણ ભરાઈ જવાના આ શુભ અવસરે વિશેષ પૂજન વિધિનું આયોજન કરાયું હતું. મુખ્યમંત્રીની સાથે રાજ્ય સરકારના ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને નર્મદા નિગમના પદાધિકારીઓ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ પ્રસંગે શાસ્ત્રોક્ત વિધિ મુજબ નર્મદા મૈયાને શ્રીફળ, પુષ્પ અને ચુંદડી અર્પણ કરીને પૂજા અર્ચના કરવામાં આવી હતી. રાજ્યની જીવાદોરી સમાન નર્મદાના જળને વધાવવા માટે ખાસ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. મુખ્યમંત્રી વડોદરાથી માર્ગ માર્ગે એકતાનગર પહોંચ્યા હતા અને ત્યાંથી ડેમ સ્થળ પર પહોંચી નીરના વધામણાના કાર્યક્રમમાં સહભાગી થયા હતા.   

ગુજરાતના નાગરિકો અને ખેડૂતો માટે રાહતના સમાચાર

નર્મદા ડેમ સમગ્ર ગુજરાત માટે સિંચાઈ અને પીવાના પાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત ગણાય છે. ડેમમાં પાણીનો પૂરતો જથ્થો સંગ્રહિત થતાં રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં પાણીની સમસ્યા કાયમી ધોરણે ઉકેલાઈ જશે. આગામી કડકડતા ઉનાળા દરમિયાન પણ ગ્રામ્ય અને શહેરી વિસ્તારોમાં પાણીની પૂરતી ઉપલબ્ધતા જળવાઈ રહેશે. પાણીના વિપુલ જથ્થાની સાથે સાથે વીજ ઉત્પાદનમાં પણ તેજી આવી છે, જ્યાં કેનાલ હેડ પાવર હાઉસના ત્રણ ટર્બાઇન પૂરજોશમાં કાર્યાન્વિત કરીને વીજ ઉત્પાદન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ વર્ષે નર્મદા બેસિનમાં થયેલા વ્યાપક વરસાદને કારણે રાજ્યના 10,014 ગામો, 183 શહેરો અને 7 મહાનગરપાલિકા વિસ્તારોના અંદાજે 4 કરોડ લોકોને આગામી ઉનાળા સુધી શુદ્ધ પીવાનું પાણી મળી રહેશે.   

સરદાર સરોવર પ્રોજેક્ટનો ઐતિહાસિક પ્રવાસ

સરદાર સરોવર ડેમની પાયાની શિલા 5 એપ્રિલ 1961ના રોજ ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુ દ્વારા મૂકવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ 1979માં વર્લ્ડ બેંકના સહયોગથી આ પ્રોજેક્ટને આકાર આપવામાં આવ્યો હતો અને 1987માં ડેમનું બાંધકામ શરૂ થયું હતું. વર્ષ 1995માં નર્મદા બચાવો આંદોલનના કારણે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આ પ્રોજેક્ટને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ 2000માં તેને ફરીથી ધમધમતો કરવામાં આવ્યો. આખરે, 2017માં ડેમની ઊંચાઈ વધારીને 163 મીટર સુધી પહોંચાડવામાં આવી અને 17 સપ્ટેમ્બર 2017ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે આ ભવ્ય ડેમનું રાષ્ટ્રાર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું.