આજે કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 રજૂ કરતી વખતે, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ખેડૂતો માટે ઘણી જાહેરાતો કરી હતી. સરકારે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે, કૃષિમાં વૈવિધ્યકરણ કરવામાં આવશે, ઉત્પાદકતા વધારવામાં આવશે અને ઉચ્ચ મૂલ્યવાળા પાક પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવશે. આ નિર્ણય નાના અને મધ્યમ કદના ખેડૂતો માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થશે, કારણ કે પરંપરાગત પાકોથી આગળ વધીને ઊંચા બજાર ભાવ ધરાવતા પાકોની ખેતી કરવાથી તેમને તેમની આવકમાં ટકાઉ વધારો કરવામાં મદદ મળશે. ઘણા પાકોને પ્રોત્સાહન મળશે.

બજેટમાં દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં નાળિયેર, કાજુ, કોકો અને ચંદન જેવા પાકોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક મોટી યોજનાની રૂપરેખા આપવામાં આવી છે. ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો નાળિયેર ઉત્પાદક દેશ છે અને આશરે 3 કરોડ લોકો, જેમાં એક કરોડ ખેડૂતોનો સમાવેશ થાય છે, તેમની આજીવિકા માટે નાળિયેર પર આધાર રાખે છે. સરકારે નાળિયેર પ્રોત્સાહન યોજના શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે. આમાં જૂના અને ઓછા ઉપજ આપતા વૃક્ષોને નવા રોપાઓ, છોડ અથવા સુધારેલી જાતોથી બદલવાનો સમાવેશ થાય છે, જે ઉત્પાદન અને ઉત્પાદકતામાં વધારો કરશે.

વધુમાં, કાજુ અને કોકો માટે એક સમર્પિત કાર્યક્રમ શરૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેનો ધ્યેય ભારતને કાચા કાજુ અને કોકોમાં આત્મનિર્ભર બનાવવા, પ્રક્રિયા વધારવા, નિકાસને મજબૂત બનાવવા અને 2030 સુધીમાં ભારતીય કાજુ અને કોકોને વૈશ્વિક સ્તરે પ્રીમિયમ બ્રાન્ડ તરીકે સ્થાપિત કરવાનો છે.

ચંદનની ખેતીને પુનર્જીવિત કરવા માટે, રાજ્ય સરકારો સાથે મળીને કેન્દ્રિત ખેતી અને લણણી પછીની પ્રક્રિયા પર કામ કરવામાં આવશે. પર્વતીય અને પર્વતીય વિસ્તારોમાં અખરોટ, બદામ અને પાઈન નટ્સ જેવા પૌષ્ટિક અને ઉચ્ચ-મૂલ્યવાળા બદામની ખેતીને ટેકો આપવામાં આવશે. જૂના વાવેતરને પુનર્જીવિત કરવા અને ઉચ્ચ-ઘનતાવાળી ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક અલગ કાર્યક્રમ વિકસાવવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમ યુવાનોને સામેલ કરીને મૂલ્યવર્ધન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જેનાથી ખેડૂતો માટે વધુ નફો સુનિશ્ચિત થશે. ઉત્તરપૂર્વમાં અગરના વૃક્ષોને પણ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. આ બધી પહેલ ખેડૂતોને સ્માર્ટ અને નફાકારક ખેતી તરફ દોરી જશે.

સિંચાઈ પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું 

બજેટમાં સિંચાઈ પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે, કારણ કે યોગ્ય સિંચાઈ વિના ઉચ્ચ મૂલ્યના પાક ઉગાડવા મુશ્કેલ છે. સરકાર પહેલાથી જ પીએમ કૃષિ સિંચાઈ યોજના ચલાવે છે, અને આ બજેટમાં માળખાગત સુવિધાઓ મજબૂત કરવાથી પાણીની ઉપલબ્ધતામાં વધારો થશે. આ પાકના ઉત્પાદનમાં સુધારો કરશે અને દુષ્કાળ અને પૂરનું જોખમ ઘટાડશે. આ જાહેરાતો ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના સ્વપ્નને નજીક લાવે છે. નાના ખેડૂતો, જેઓ પહેલા ફક્ત અનાજ અને શાકભાજી ઉગાડતા હતા, તેઓ હવે ઉચ્ચ મૂલ્યના પાક તરફ સંક્રમણ કરી શકશે. આનાથી ગ્રામીણ રોજગારમાં વધારો થશે, નિકાસમાં વધારો થશે અને અર્થતંત્ર મજબૂત થશે. ખેડૂત ભાઈઓ અને બહેનો હવે આશાથી ભરેલા છે કે આ યોજનાઓ ટૂંક સમયમાં અમલમાં આવશે અને તેમની મહેનત સાચા પરિણામો આપશે. બજેટ સ્પષ્ટપણે કૃષિને વિકાસનું એન્જિન બનાવવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.