જીએસટી (GST) કાઉન્સિલની 57મી બેઠકમાં કરદાતાઓ અને વ્યાપારીઓ માટે અતિ મહત્વના અને રાહત આપનારા નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં ટેક્સ અધિકારીઓની શક્તિઓ ઘટાડવાથી લઈને દંડની રકમમાં ઘટાડો કરવા અને જીએસટી રિફંડની પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી બનાવવા સુધીના અનેક સુધારાઓને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ તમામ નવા સુધારા આગામી નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત એટલે કે 1 એપ્રિલ 2027 થી સમગ્ર દેશમાં લાગુ કરવામાં આવશે.

આ બેઠકનો સૌથી મોટો નિર્ણય જીએસટી કાયદા હેઠળ ટેક્સ અધિકારીઓ પાસે રહેલો કરદાતાઓની ધરપકડ કરવાનો અધિકાર નાબૂદ કરવાનો છે. આ ઉપરાંત કાઉન્સિલે કાનૂની કાર્યવાહી (પ્રોસિક્યુશન) શરૂ કરવા માટેની લઘુત્તમ મર્યાદા ₹1 કરોડથી વધારીને ₹5 કરોડ કરી દીધી છે. સાથે જ લઘુત્તમ સજાની જોગવાઈ હટાવીને દંડ, જેલ અથવા બંને અંગેનો નિર્ણય ન્યાયિક વિવેકબુદ્ધિ પર છોડવામાં આવ્યો છે. જીએસટી કાયદા હેઠળ જ્યાં કોઈ ચોક્કસ દંડ નક્કી નથી, ત્યાં લાગુ પડતો દંડ ₹25,000 થી ઘટાડીને ₹10,000 કરી દેવામાં આવ્યો છે.

વેપારીઓ માટે જીએસટી રિફંડ મેળવવાની પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી બનાવતા કાઉન્સિલે રિફંડ દાવાઓ સ્વીકારવાની સમયમર્યાદા 15 દિવસથી ઘટાડીને માત્ર 10 દિવસ કરી દીધી છે. જો આ સમયગાળામાં કોઈ મંજૂરી કે ખામી અંગેની જાણ કરવામાં નહીં આવે, તો રિફંડ દાવાને સ્વચાલિત રીતે માન્ય ગણી લેવામાં આવશે. નવા નિયમ હેઠળ જોખમ મૂલ્યાંકન (રિસ્ક વેલ્યુએશન) પછી 90 ટકા પાત્ર રિફંડ દાવાઓને ઓટોમેટિક મંજૂરી અપાશે અને ઓર્ડર 7 દિવસના બદલે 3 કામકાજના દિવસોમાં જારી કરાશે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ બેઠકમાં યુપીઆઈ (UPI) પર એમડીઆર (MDR) ને લઈને કોઈ જ ચર્ચા કરવામાં આવી નથી. આ સિવાય જીએસટી કાઉન્સિલની આ બેઠકમાં કોઈપણ પ્રોડક્ટ કે સર્વિસના ટેક્સ રેટમાં કોઈ જ ફેરફાર કરાયો નથી. કાઉન્સિલે નિર્ણય લીધો છે કે ટેક્સના દરો સંબંધિત બાબતો પર વર્ષમાં માત્ર એક જ વાર વિશેષ બેઠકમાં વિચારણા કરવામાં આવશે. નાના ઈ-કોમર્સ વિક્રેતાઓ માટે નોંધણી સરળ બનાવવાની સાથે બિઝનેસ સુગમતા વધારવા માટે આ સુધારા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે.