પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. આના કારણે ભારતના પડોશી દેશોમાં ઇંધણના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. પાકિસ્તાનમાં પેટ્રોલ આશરે 40-50% મોંઘુ થયું છે. બાંગ્લાદેશમાં પેટ્રોલના ભાવમાં પણ આશરે 43% વધારો થયો છે. સદનસીબે, ભારત સરકારે સમજદારીપૂર્વક પગલાં લીધાં અને સ્થાનિક ગ્રાહકોને આ મોટા આંચકાથી બચાવ્યા.

પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં બગડતી પરિસ્થિતિ

પાકિસ્તાની સરકારે તાજેતરમાં 11 જુલાઈના રોજ પેટ્રોલના ભાવમાં 13 રૂપિયાથી વધુનો વધારો કર્યો હતો. પરિણામે, પ્રતિ લિટર પેટ્રોલનો ભાવ હવે 310.71 પાકિસ્તાની રૂપિયા થયો છે, જે ભારતીય ચલણમાં 106.59 રૂપિયા બરાબર છે. અહીં ડીઝલની કિંમત 323.30 રૂપિયા છે, જે ભારતીય ચલણમાં આશરે 110.91 રૂપિયા છે.

બાંગ્લાદેશમાં પણ પરિસ્થિતિ સમાન છે. જૂનમાં અહીં પેટ્રોલના ભાવ 109.82 રૂપિયા પ્રતિ લિટર હતા, જે જૂન 2022માં 76.97 રૂપિયા હતા. આ ભાવમાં 42.69%નો વધારો દર્શાવે છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, ભારતીય ચલણની દ્રષ્ટિએ, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ બંનેમાં ઇંધણના ભાવ ઘણા ભારતીય રાજ્યો કરતાં 5-10 રૂપિયા મોંઘા છે.

ભારતમાં શું પરિસ્થિતિ છે?

વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે, પરંતુ આ કટોકટી દરમિયાન પણ, ભારતમાં ઇંધણના ભાવમાં ફક્ત 5.58%-7.76%નો વધારો થયો છે. સરકારી માલિકીની તેલ કંપનીઓ (IOCL, BPCL, HPCL)એ આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવમાં વધારો થવાની અસરને શોષી લીધી જેથી ફુગાવો સામાન્ય જનતા પર ન પડે. પરિસ્થિતિ સામાન્ય થતાં, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે 1 જુલાઈ, 2026 થી અમલમાં આવતા તમામ કામચલાઉ પ્રતિબંધો હટાવી લીધા.

આ ઉપરાંત, સરકારે પેટ્રોલ પર નિકાસ ડ્યુટી વધારીને પ્રતિ લિટર રૂ. 4 કરી દીધી જેથી કંપનીઓ દેશની બહાર તેલ વેચતા પહેલા સ્થાનિક બજારોને પ્રાથમિકતા આપી શકે.

E20 પર સરકારે શું સ્પષ્ટતા આપી?

સરકારે E20 ઇંધણ વિશે લોકો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી ચિંતાઓને સ્પષ્ટ કરી અને એવી ચિંતાઓને ફગાવી દીધી કે તે જૂના વાહનોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. સરકારનો દાવો છે કે બજારમાં રજૂ કરવામાં આવતા પહેલા E20 ઇંધણનું 40,000 થી વધુ વાહનો પર વ્યાપક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું અને તે સંપૂર્ણપણે સલામત છે.