નોકરીયાત વર્ગ માટે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી એક ખૂબ જ મહત્વના અને રાહત આપનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સરકાર દ્વારા અમલમાં મુકવામાં આવી રહેલા નવા લેબર કોડ (નવા શ્રમ કાયદા) હેઠળ કર્મચારીઓના પગાર (સેલરી) ને લઈને નિયમો પહેલા કરતાં વધુ સ્પષ્ટ અને કડક બનાવી દેવામાં આવ્યા છે.

નવા 'કોડ ઓન વેજીસ' (Code on Wages) અનુસાર, માસિક વેતન મેળવતા કર્મચારીઓને આગામી મહિનાની ૭ તારીખ સુધીમાં પગાર ચૂકવવો હવે કંપનીઓ માટે ફરજિયાત રહેશે. આ ઉપરાંત જો કોઈ કર્મચારી નોકરી છોડે છે, તો તેને માત્ર ૨ કામકાજના દિવસોમાં (2 Working Days) તેનું તમામ બાકી નાણું (ફુલ એન્ડ ફાઇનલ સેટલમેન્ટ) મળી જશે. નવા લેબર કોડ સાથે જોડાયેલી ૫ મોટી અને મહત્વની બાબતો અંગેનો સંપૂર્ણ વિગતવાર અહેવાલ નીચે મુજબ છે.

કેન્દ્ર સરકારના આ નવા શ્રમ કાયદાથી દેશના કરોડો ખાનગી અને સરકારી કર્મચારીઓને સમયસર પગાર મેળવવાનો કાનૂની અધિકાર મળશે અને કંપનીઓની મનમાની પર લગામ લાગશે.

૧. દરેક કર્મચારીને મળશે સમાન લાભ
અગાઉ પગાર ચૂકવણી સંબંધિત મોટાભાગના નિયમો માત્ર એક નિશ્ચિત મર્યાદા સુધીનો પગાર ધરાવતા કર્મચારીઓને જ લાગુ પડતા હતા. પરંતુ નવા 'કોડ ઓન વેજીસ' હેઠળ આ નિયમો દરેક કર્મચારી પર લાગુ થશે – પછી ભલે તેમનો માસિક પગાર ગમે તેટલો ઓછો કે વધુ હોય. આ સુધારાથી દરેક નોકરીયાતને સમયસર પગાર મેળવવાનો સ્પષ્ટ કાનૂની અધિકાર મળશે.

૨. સેલરી ચૂકવણીની સમયસીમા નક્કી કરાઈ
નવા નિયમો મુજબ અલગ-અલગ ધોરણે કામ કરતા કર્મચારીઓ માટે સેલરી ચૂકવવાની સમયસીમા નીચે મુજબ નક્કી કરવામાં આવી છે:

માસિક પગારદાર: દર મહિનાનો પગાર આગામી મહિનાની ૭ તારીખ પહેલાં ચૂકવી દેવો પડશે.

સાપ્તાહિક પગારદાર: અઠવાડિયે પગાર મેળવતા કર્મચારીઓને સપ્તાહના અંતિમ કામકાજના દિવસે ચૂકવણી કરવી પડશે.

૧૫ દિવસીય પગારદાર: ૧૫ દિવસની મુદત પૂરી થયાના બે દિવસની અંદર નાણાં આપવાના રહેશે.

દૈનિક મજૂર (ડેઇલી વેજિસ): રોજિંદી મજૂરી કરતા લોકોને કામ પૂરું થતાં જ તે જ દિવસે ચૂકવણી કરવી પડશે.

૩. નોકરી છોડ્યા પછી ૨ દિવસમાં તમામ બાકી નાણાં મળશે
જો કોઈ કર્મચારી રાજીનામું આપે છે, કંપની તેને નોકરીમાંથી છૂટો કરે છે અથવા તેની સેવાઓ પૂરી થાય છે, તો કંપનીએ માત્ર બે વર્કિંગ ડેઝ (૨ કામકાજના દિવસો) માં તેનો બાકી પગાર, રજાઓનું એન્કેશમેન્ટ અને અન્ય બાકી લેણી રકમો ચૂકવવી પડશે. આ નિયમનો મુખ્ય હેતુ કર્મચારીઓને પોતાના જ નાણાં માટે મહિનાઓ સુધી કંપનીઓના ચક્કર કાપવામાંથી મુક્તિ અપાવવાનો છે.

​​​​​​​૪. મોડો પગાર કે ગેરકાયદે કપાત પર કડક કાર્યવાહી
જો કોઈ કંપની સમયસર સેલરી નહીં આપે અથવા કર્મચારીના પગારમાંથી ગેરકાયદેસર રીતે પૈસા કાપશે, તો કર્મચારી તેની સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવી શકશે. આ માટે સરકાર 'ઇન્સ્પેક્ટર-કમ-ફેસિલીટેટર' ની નિમણૂક કરશે. કર્મચારી ૩ વર્ષની અંદર પોતાની ફરિયાદ કરી શકે છે. જો તપાસ બાદ અધિકારી કંપનીને વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપે અને કંપની છતાં પણ નાણાં ન ચૂકવે, તો સરકાર તે રકમ જમીન મહેસૂલની જેમ (સરકારી બાકી લેણાં તરીકે) વસૂલ કરશે.

૫. જૂના કાયદા બદલાયા, સેલરી સ્લિપ આપવી ફરજિયાત
નવો કોડ ઓન વેજીસ એ જૂના 'પેમેન્ટ ઓફ વેજીસ એક્ટ ૧૯૩૬' સહિતના અનેક વિખરાયેલા કાયદાઓનું એકીકૃત સ્વરૂપ છે. નવા કાયદા હેઠળ હવે તમામ કંપનીઓએ પોતાના કર્મચારીઓને સેલરી સ્લિપ (પગાર રસીદ) આપવી ફરજિયાત રહેશે, જે ડિજિટલ કે કાગળ સ્વરૂપે આપી શકાય છે. આ ઉપરાંત કંપની સેલરીમાંથી મહત્તમ કેટલી કપાત કરી શકે છે તેના માટે પણ કડક અને સ્પષ્ટ સીમાઓ નક્કી કરવામાં આવી છે.