મિડલ-ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા ભયાનક સૈન્ય સંઘર્ષ વચ્ચે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંભવિત પરમાણુ કરાર (Nuclear Deal) ને લઈને રાજદ્વારી ગતિવિધિઓ તેજ થઈ ગઈ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ સંભવિત સમજૂતીને લઈને ભારે આશાવાદી દેખાઈ રહ્યા છે, ત્યારે બીજી તરફ ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ પણ આ મામલે એક મોટું અને આક્રમક નિવેદન જારી કર્યું છે.
​​​​​​​

નેતન્યાહૂએ પોતાના કાર્યાલય દ્વારા જારી કરેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં આ સંભવિત ડીલને ઈઝરાયેલની મોટી રાજદ્વારી જીત તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ સાથે જ તેમણે ઈરાનને ખુલ્લી ચેતવણી પણ આપી છે. આ સમગ્ર ભૌગોલિક-રાજકીય ઘટનાક્રમ અને તેની પાછળની શરતો અંગેનો સંપૂર્ણ વિગતવાર અહેવાલ નીચે મુજબ છે.

ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ વચ્ચે પ્રતિજ્ઞા લેતા જણાવ્યું છે કે, "હું દેશની જનતાને વચન આપું છું કે જ્યાં સુધી હું ઈઝરાયેલનો વડાપ્રધાન છું, ત્યાં સુધી ઈરાન ક્યારેય પણ પરમાણુ હથિયાર (Nuclear Weapons) હાંસલ કરી શકશે નહીં. આ ગંભીર મુદ્દા પર અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને મારી વચ્ચે સંપૂર્ણ સહમતી છે."

૩ દાયકાની લડાઈનો આપ્યો હવાલો
નેતન્યાહૂએ પોતાની પીઠ થાબડતા ઉમેર્યું હતું કે, તેમણે છેલ્લા ત્રણ દાયકા (૩૦ વર્ષ) કરતાં પણ વધુ સમયથી ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમો વિરુદ્ધ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોરચો માંડ્યો છે. જો ઈઝરાયેલે આ સંઘર્ષ ન કર્યો હોત, તો ઈરાન ઘણા સમય પહેલા જ ઈઝરાયેલનો નાશ કરવા માટે પરમાણુ બોમ્બ બનાવી ચૂક્યું હોત. ઈરાન યહૂદી રાષ્ટ્રને નકશામાંથી ભૂંસી નાખવા માંગે છે, પરંતુ તેઓ પોતાના આ હેતુમાં ક્યારેય સફળ નહીં થાય.

યુદ્ધવિરામ માટે ઈરાને મૂકી કડક શરતો
એક તરફ ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂ આ સંભવિત ડીલને પોતાની સફળતા ગણાવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ઈરાને પણ નમવાને બદલે પોતાની શરતો સ્પષ્ટ કરી દીધી છે. ઈરાનની સત્તાવાર ન્યૂઝ એજન્સી IRNA ના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી ૬૦ દિવસના સમયગાળા દરમિયાન વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે સમજૂતીના જ્ઞાપન (MoU) સિવાયના ત્રણ પેન્ડિંગ મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા થશે:

- ઈરાનનો શાંતિપૂર્ણ પરમાણુ કાર્યક્રમ અવિરત ચાલુ રાખવો.
- ઈરાન પર લાગેલા તમામ આર્થિક અને સૈન્ય પ્રતિબંધો હટાવવા.
- અમેરિકી પ્રતિબંધોના કારણે થયેલા આર્થિક નુકસાનની ભરપાઈ માટે ચોક્કસ વળતર વ્યવસ્થા ઊભી કરવી.

ઈરાને એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી અમેરિકા દ્વારા ફ્રીઝ (જપ્ત) કરાયેલું ઈરાનનું અડધું ફંડ મુક્ત કરવામાં નહીં આવે અને તેલની નિકાસ પરના પ્રતિબંધો હટશે નહીં, ત્યાં સુધી કોઈ અંતિમ વાતચીત શરૂ થશે નહીં.

લેબનાન સંકટ ફરી બનશે ડીલ માટે આડખીલી?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે જે વર્તમાન ડ્રાફ્ટ પર ચર્ચા ચાલી રહી છે, તેના હેઠળ વોશિંગ્ટને વચન આપ્યું છે કે તે ઈઝરાયેલ પર દબાણ લાવીને લેબનાન સાથેનું યુદ્ધ કાયમી ધોરણે બંધ કરાવશે. પરંતુ આ શાંતિ વાર્તા વચ્ચે ઈઝરાયેલે ફરી એકવાર દક્ષિણ લેબનાનના ભૂમધ્ય સમુદ્ર કિનારે આવેલા ત્રણ મુખ્ય ગામો - સરાફંદ, તુફાહા અને મઝરાત સિનાઈના સ્થાનિક રહેવાસીઓને તાત્કાલિક વિસ્તાર ખાલી કરવાનો લશ્કરી આદેશ આપ્યો છે. ઈઝરાયેલના આ આક્રમક વલણને જોતાં નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે લેબનાન પર ઈઝરાયેલના સંભવિત હુમલા ફરી એકવાર અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની આ મહા-ડીલમાં મોટી અડચણ સાબિત થઈ શકે છે.