સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર બાળકોની સુરક્ષા વધારવાની માંગ સાથે, ઇટાલીના વાલીઓ અને એક માતાપિતા સંગઠન (MOIGE) એ ગુરુવારે, 19 નવેમ્બરના રોજ, મિલાનની એક કોર્ટમાં Meta અને TikTok વિરુદ્ધ ક્લાસ એક્શન દાવો દાખલ કર્યો છે. આ કેસની બીજી સુનાવણી શરૂ થઈ છે, જેમાં વાલીઓ પ્લેટફોર્મ્સની નીતિઓ પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.
વાલીઓનો મુખ્ય આરોપ છે કે Meta (જે Facebook અને Instagram ની માલિક છે) અને TikTok ની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અત્યંત નબળી છે. તેના કારણે, કિશોરો અને નાના બાળકો હાનિકારક સામગ્રી અને વ્યસનકારક ડિઝાઇન સુવિધાઓના સંપર્કમાં આવી રહ્યા છે.
શોજનક ઘટનાઓ અને ચિંતાઓ આ કાનૂની લડાઈને સમર્થન આપતા એક પરિવારના સભ્ય, Irene Roggero Ugues એ રડતી આંખે પોતાની વ્યથા વર્ણવી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે તેમની 12 વર્ષની પુત્રી Rossella 2024 માં આત્મહત્યા કરતા પહેલા, ઓનલાઈન પર સતત સેલ્ફ-હાર્મ (આત્મહાનિ) સામગ્રીના સંપર્કમાં આવતી હતી, જેના કારણે તેને ગંભીર માનસિક અસર થઈ હતી.
બીજા એક માતા, Valentina Muraglie, જેમણે આ દાવાને સમર્થન આપ્યું છે, તેમણે પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું, "હું મારા ચાર બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યને લઈને ખૂબ જ ચિંતિત છું. હું ઈચ્છું છું કે આ કંપનીઓ યુવાનો માટે સોશિયલ મીડિયાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે તાત્કાલિક અને અસરકારક પગલાં લે."
પ્લેટફોર્મ્સનો બચાવ અને આક્ષેપો સામે પક્ષે, Meta અને TikTok એ તેમના પર લાગેલા તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. કંપનીઓના પ્રવક્તાઓએ કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે તેઓએ બાળ સુરક્ષા માટે અનેક પગલાં લીધા છે. જેમાં સામગ્રી મધ્યસ્થતા, જોખમી સામગ્રીના ફેલાવા પર નિયંત્રણ અને વાલીપણાના નિયંત્રણ સાધનો (parental-control tools) નો સમાવેશ થાય છે.
દાવેદાર પક્ષે વધુમાં આક્ષેપ કર્યો છે કે આ પ્લેટફોર્મ્સ સ્લોટ મશીનોની જેમ પુરસ્કાર પ્રણાલીઓ (reward mechanisms) નો ઉપયોગ કરે છે. તેઓ વારંવાર ડોપામાઇન (મગજનો એક રસાયણ જે આનંદ સાથે જોડાયેલું છે) ને ટ્રિગર કરીને, બાળકોને આ પ્લેટફોર્મ્સની લત લગાડવાનો પ્રયાસ કરે છે. જોકે, કંપનીઓએ આ વાતને પાયાવિહોણી ગણાવી છે અને કહ્યું છે કે એવા કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી કે સોશિયલ મીડિયા વ્યસનકારક દવાઓની જેમ મગજની રસાયણિક પ્રક્રિયા પર અસર કરે છે.
ઇટાલી સરકારની નવી પહેલ આ ઘટનાઓના પગલે, ઇટાલી સરકાર હવે સક્રિય બની છે. રૉઇટર્સ દ્વારા જોવામાં આવેલા એક ડિક્રી સુધારા મુજબ, ઇટાલી સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ માટે વય મર્યાદા કડક બનાવવાની તૈયારીમાં છે. આ પ્રસ્તાવ મુજબ, 13 વર્ષથી નીચેના બાળકોને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ ખોલવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે. જ્યારે 13 થી 15 વર્ષની વયના કિશોરો ત્યારે જ એકાઉન્ટ ખોલી શકશે, જો તેમનું એકાઉન્ટ તેમના માતા-પિતાના એકાઉન્ટ સાથે લિંક કરેલું હોય.
આ સુધારો હજુ સુધી ઔપચારિક રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ તેને વડા પ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોનીની દક્ષિણપંથી ગઠબંધન સરકારનું મજબૂત સમર્થન પ્રાપ્ત છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષના અંત સુધીમાં સંસદ દ્વારા તેને મંજૂરી મળવાની સંભાવના છે. ઇટાલી આ પગલા દ્વારા ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રાઝિલ અને ગ્રીસ જેવા દેશોની હરોળમાં આવી જશે, જેઓ બાળ સુરક્ષા માટે આવી જ કડક નીતિઓ અપનાવી રહ્યા છે.