ગુજરાતના ભરૂચમાં આવેલી ૧૪મી સદીની જામા મસ્જિદનો વિવાદ હવે વળાંક લઈને ગુજરાત હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચી ગયો છે. ભરૂચ સ્થિત આ પ્રાચીન મસ્જિદના પરિસરમાંથી ભગવાન મલ્લિનાથજીની મૂર્તિ મળી આવ્યા બાદ સર્જાયેલા વિવાદ વચ્ચે હવે હરિશંકર જૈન અને રાહુલ દીવાન સહિતના પાંચ સ્થાનિક અરજદારોએ હાઈકોર્ટમાં સત્તાવાર અરજી દાખલ કરી છે. આ અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે મસ્જિદ પરિસરમાંથી મળી આવેલી જૈન ધર્મના ૧૯મા તીર્થંકર ભગવાન મલ્લિનાથની પવિત્ર મૂર્તિની તાત્કાલિક ધોરણે સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે અને જૈન સમુદાયના લોકોને ત્યાં વિધિવત પૂજા કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે.

અરજદારોએ કોર્ટમાં પોતાની રજૂઆત દરમિયાન ગંભીર આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે વર્તમાન સમયમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને વિવાદના વાતાવરણ વચ્ચે આ અત્યંત પવિત્ર મૂર્તિને નુકસાન પહોંચાડીને તેને નષ્ટ કરવામાં આવી શકે છે. અરજદારોના વકીલે કોર્ટનું ધ્યાન દોરતા જણાવ્યું હતું કે આ જામા મસ્જિદ વર્ષ ૧૯૦૯થી ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (એએસઆઈ) દ્વારા સંરક્ષિત સ્મારક જાહેર કરાયેલી છે અને તે 'પ્રાચીન સ્મારકો અને પુરાતત્વીય સ્થળો અધિનિયમ, ૧૯૫૮' હેઠળ રાષ્ટ્રીય મહત્વ ધરાવે છે. કાયદાકીય જોગવાઈઓ મુજબ આવા સંરક્ષિત સ્મારકના મૂળ સ્વરૂપમાં કોઈપણ પ્રકારનો ફેરફાર કરી શકાતો નથી, ત્યારે ભગવાન મલ્લિનાથની મૂર્તિ જૈન સમાજ માટે અત્યંત આસ્થાનું પ્રતિક હોવાથી તેની સુરક્ષા માટે અદાલતે તાકીદના કડક નિર્દેશો આપવા જોઈએ.

આ મહત્વપૂર્ણ મામલે રાજ્ય સરકાર અને ભરૂચ કલેક્ટર તરફથી હાઈકોર્ટમાં હાજર રહેલા વકીલોએ રજૂઆત કરી હતી કે અરજદારોની દલીલોમાં તથ્ય જણાઈ રહ્યું છે. બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ ગુજરાત હાઈકોર્ટે તમામ પક્ષકારોની રજૂઆતોને ધ્યાને લઈને આ કેસની વધુ સુનાવણી આજરોજ મુલતવી રાખી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે આ કેસમાં અરજદારો દ્વારા કેન્દ્ર સરકાર, એએસઆઈ, ગુજરાત સરકાર તેમજ જામા મસ્જિદ પ્રબંધક સમિતિને સત્તાવાર રીતે પક્ષકાર બનાવવામાં આવ્યા છે, જેથી આ મામલે યોગ્ય અને ન્યાયિક ઉકેલ આવી શકે.

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ચાલુ વર્ષની શરૂઆતમાં થઈ હતી, જ્યારે જામા મસ્જિદના ભોંયરામાં તપાસ દરમિયાન જૈન ધર્મના ૧૯મા તીર્થંકર ભગવાન મલ્લિનાથની મૂર્તિ મળી આવી હતી. ઇતિહાસ અનુસાર ગિયાસુદ્દીન તુઘલકના શાસનકાળ દરમિયાન નિર્માણ પામેલી આ મસ્જિદમાંથી મૂર્તિ મળવાના અહેવાલ વ્યાપક બનતા સ્થાનિક હિન્દુ અને જૈન સમાજના લોકો દ્વારા વિશાળ રેલીઓ યોજવામાં આવી હતી અને વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા. પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને પારખીને કોઈ અનિચ્છનીય કે અપ્રિય બનાવ ન બને તે માટે અગાઉથી જ એએસઆઈ દ્વારા ભરૂચ કલેક્ટરને આ સ્મારકની સઘન સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવા માટે વિશેષ વિનંતી કરવામાં આવી હતી. કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા તેમજ ધાર્મિક ભાવનાઓ વચ્ચે તંતુ જાળવી રાખવા માટે તંત્ર સતર્ક છે.