એક તાજેતરના નવ-વર્ષીય અભ્યાસમાં એવું જાણવા મળ્યું છે કે એકાંત અને હૃદયરોગના જોખમ વચ્ચે ખૂબ જ ગાઢ સંબંધ રહેલો છે. ૧૦ હજારથી વધુ વયસ્કો પર કરવામાં આવેલા અભ્યાસ મુજબ, જે લોકોમાં સમયની સાથે એકાંત કે એકલા રહેવાની ભાવના સતત વધતી રહી છે, તેમનામાં હૃદયરોગ થવાનું જોખમ ૫૩ ટકા જેટલું વધારે જોવા મળ્યું છે. આ શોધ સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે એક મોટી ચેતવણી સમાન છે.
આ સંશોધનમાં એ વાત પણ સામે આવી છે કે જે લોકોએ સામાજિક એકલતા અને ભારે એકાંત બંને અનુભવ્યા હતા, તેમનામાં પણ હૃદયરોગનું જોખમ સંદર્ભ સમૂહની તુલનામાં ૨૯ ટકા વધુ હતું. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ પ્રકારની માનસિક સ્થિતિ માત્ર મન પૂરતી સીમિત નથી રહેતી પરંતુ તે શરીરની અંદર પણ અનેક પ્રકારના હાનિકારક બદલાવો લાવે છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
અભ્યાસ દરમિયાન બદલાતી જીવનશૈલીને પણ ખૂબ જારી રીતે પરખવામાં આવી હતી. એવું જોવા મળ્યું કે સામાજિક એકલતા અને એકાંતનો સામનો કરી રહેલા કેટલાક સહભાગીઓમાં સમય જતાં જોખમ ૧૬ ટકા વધુ મળ્યું. આ પાછળ ધૂમ્રપાન, દારૂનું સેવન, અથવા તો અનિયમિત અને બેઠાડુ જીવનશૈલીને કારણે થતી ઓબેસિટી કે જાડાપણા જેવી આદતો મુખ્ય કારણો હોઈ શકે છે.
આ સમગ્ર અધ્યયન મુખ્યત્વે પાંચ મુખ્ય સંકેતો પર આધારિત હતું. જેમાં વૈવાહિક સ્થિતિ, વ્યક્તિની રહેવાની વ્યવસ્થા, પોતાના સંતાનો કે પરિવારજનો સાથેનો સંપર્ક, સામાજિક ભાગીદારી અને ગ્રામીણ કે શહેરી નિવાસ જેવા મહત્વના પાસાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ તમામ પરિબળોનું આકલન કરીને જ અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવામાં આવ્યું છે.
વ્યક્તિને કેટલા પ્રમાણમાં એકાંત સતાવે છે તે જાણવા માટે સહભાગીઓને એક સરળ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો હતો. તેમને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે તેમણે પાછલા એક સપ્તાહ દરમિયાન કેટલી વાર સાચા અર્થમાં એકાંત કે એકલતા અનુભવી હતી. આ માપદંડના આધારે એકાંતની તીવ્રતા નક્કી કરવામાં આવી હતી.
નિષ્ણાતો અને વૈજ્ઞાનિકોનું સ્પષ્ટપણે માનવું છે કે એકાંત કે એકલતા માત્ર એક સામાન્ય નકારાત્મક ભાવના નથી. તે માનવ શરીરની ભૌતિક અને આંતરિક પ્રણાલી પર સીધી અસર કરે છે. સામાજિક અંતર અને સતત એકાંતવાસ માનસિક તણાવ વધારીને હૃદયની નસો અને રક્તસંચાર પર વિપરીત પ્રભાવ પાડે છે, જેનાથી ભવિષ્યમાં ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે.