સામાન્ય રીતે વિશ્વભરમાં અંગ્રેજી કેલેન્ડર મુજબ ૧ જાન્યુઆરીના રોજ નવા વર્ષની ધામધૂમપૂર્વક ઉજવણી કરવામાં આવે છે, જ્યાં લોકો નાચ-ગાન કરીને એકબીજાને નવા વર્ષની શુભકામનાઓ પાઠવે છે. પરંતુ ભારતમાં સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક વિવિધતાને કારણે નવું વર્ષ માત્ર એક જ વાર નહીં, પરંતુ વર્ષમાં અલગ-અલગ સમયે પાંચ વખત ઉજવવામાં આવે છે. દેશમાં તમામ ધર્મોના પોતાના સ્વતંત્ર ધાર્મિક કેલેન્ડર અને માન્યતાઓ છે, જેના આધારે તે ધર્મોના અનુયાયીઓ પોતપોતાની પરંપરા મુજબ નવું વર્ષ સેલિબ્રેટ કરે છે.

હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ ચૈત્ર મહિનાની શુક્લ પ્રતિપદાને નવા વર્ષ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, કેમ કે હિંદુ પંચાંગમાં ચૈત્ર માસને વર્ષનો પ્રથમ મહિનો અને શુક્લ પ્રતિપદાને પ્રથમ તિથિ માનવામાં આવે છે. આ પવિત્ર દિવસને 'નવ સંવત' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આજના દિવસે જ ભગવાન બ્રહ્માએ સૃષ્ટિની રચનાની શરૂઆત કરી હતી અને આ દિવસથી જ 'વિક્રમ સંવત' ના નવા વર્ષનો આરંભ થાય છે. અંગ્રેજી કેલેન્ડર મુજબ આ તિથિ સામાન્ય રીતે માર્ચ કે એપ્રિલ મહિનામાં આવે છે. ભારતના જુદા જુદા પ્રદેશોમાં હિન્દુઓ આ દિવસે પોતાના દેવી-દેવતાઓની વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરે છે અને ધાર્મિક વિધિઓનું આયોજન કરીને નવું વર્ષ આવકારે છે.

ઇસ્લામ ધર્મમાં નવા વર્ષની શરૂઆત ઇસ્લામિક કેલેન્ડર અર્થાત્ 'હિજરી કેલેન્ડર' મુજબ મુહરમ મહિનાની પહેલી તારીખથી થાય છે. ઇતિહાસ અનુસાર, પયગંબર હઝરત મોહમ્મદ સાહેબે મક્કા છોડીને મદીના સ્થળાંતર કર્યું તે ઐતિહાસિક દિવસથી જ હિજરી કેલેન્ડરની શરૂઆત થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. મુસ્લિમ સમુદાયમાં મુહરમ અને રમઝાન મહિનાનું વિશેષ આધ્યાત્મિક મહત્ત્વ રહેલું છે. ઇસ્લામિક કેલેન્ડરમાં પણ અન્ય કેલેન્ડરની જેમ મુહરમથી લઈને સફર સુધીના ૧૨ ચંદ્ર આધારિત મહિનાઓ હોય છે.

શીખ ધર્મમાં નવા વર્ષનો પ્રારંભ 'બૈસાખી'ના પર્વથી થાય છે. શીખોના અધિકૃત 'નાનકશાહી કેલેન્ડર' મુજબ નવું વર્ષ દર વર્ષે ૧૩ અથવા ૧૪ એપ્રિલના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ પવિત્ર દિવસે જ દસમા શીખ ગુરુ ગોવિંદ સિંહજીએ ખાલસા પંથની સ્થાપના કરી હતી. આ દિવસથી દેશના ઉત્તર ભારતમાં પાકની લણણીની મોસમ પણ શરૂ થાય છે અને વૈશાખ માસનો પ્રારંભ થાય છે. આ ઉપરાંત, જૈન ધર્મમાં નવું વર્ષ દિવાળીના પર્વની આસપાસ શરૂ થાય છે, જેને 'વીર નિર્વાણ સંવત'ની શરૂઆત તરીકે ખૂબ જ શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉજવવામાં આવે છે.

પારસી ધર્મમાં નવા વર્ષને 'નવરોઝ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પ્રાચીન પરંપરા લગભગ ત્રણ હજાર વર્ષ જૂની છે અને આ દિવસની શરૂઆત પર્શિયન રાજા જમશેદ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેને 'જમશેદ-એ-નૌરોઝ' તરીકે પણ સંબોધવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે જ પારસી કેલેન્ડરની રચના કરી હતી. ખાસ વાત એ છે કે નવરોઝ વર્ષમાં બે વાર એટલે કે ૨૧ માર્ચ અને ૧૬ ઓગસ્ટના રોજ ઉજવાય છે. કેટલાક પારસી બંધુઓ પોતાના પરંપરાગત કેલેન્ડર મુજબ અને કેટલાક લોકો શહંશાહી કેલેન્ડર અનુસાર નવરોઝની હર્ષોલ્લાસ સાથે ઉજવણી કરે છે.