આગામી મહીને યોજનાવી મધ્યવર્તી ચુંટણીને ધ્યાને લઈ યુએસ ફેડરલ રિઝર્વે તેના મુખ્ય વ્યાજ દરમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. ઊંચા ફુગાવા છતાં, તેણે તેના મુખ્ય વ્યાજ દરને લગભગ 3.9% પર યથાવત રાખ્યો છે. અગાઉ, સપ્ટેમ્બરમાં, ફેડે તેના બેન્ચમાર્ક વ્યાજ દરમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કર્યો હતો. જુલાઈ 2023 પછી આ પહેલો દર વધારો હતો. વિશ્વના સૌથી મોટા અર્થતંત્ર, યુએસમાં વ્યાજ દરમાં ફેરફારની વૈશ્વિક અસર પડે છે.ફેડરલ ઓપન માર્કેટ કમિટીએ 10-2 બહુમતીથી તેના બેન્ચમાર્ક ફેડરલ ફંડ રેટને 3.75% થી 4% ની રેન્જમાં જાળવવા માટે મતદાન કર્યું. નિષ્ણાતો કહે છે કે આવતા મહિને દેશની મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓને કારણે વ્યાજ દરમાં વધારા પરનો મોરેટોરિયમ મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે. ફેડ ડિસેમ્બરમાં તેની આગામી નીતિ બેઠકમાં વ્યાજ દરમાં વધારો કરે તેવી અપેક્ષા છે.
ફેડના વ્યાજ દરમાં ફેરફારની ભારત પર નોંધપાત્ર અસર પડે છે. ખાસ કરીને વ્યાજ દરમાં વધારો વૈશ્વિક નાણાકીય પરિસ્થિતિઓને કડક બનાવે છે અને મૂડી પ્રવાહમાં ફેરફાર કરે છે. જો કે, દરમાં ફેરફારથી ભારતીય શેરબજાર પર નોંધપાત્ર અસર થવાની શક્યતા નથી. ફેડનો નિર્ણય અપેક્ષાઓ સાથે સુસંગત છે. બજારનું ધ્યાન હવે તેલના ઊંચા ભાવ અને વધતા યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ પર છે.
અહેવાલ મુજબ, જિયોજિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સના ચીફ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ વી.કે. વિજયકુમારે જણાવ્યું હતું કે, બજારે પહેલાથી જ વ્યાજ દરોમાં વિરામ ધારણ કરી લીધો હતો, તેથી આની કોઈ નોંધપાત્ર અસર થવાની અપેક્ષા નથી. બજારમાં એક સકારાત્મક વલણ એ છે કે મૂલ્ય ખરીદી જોવા મળી રહી છે, કારણ કે બજારના ઘણા ભાગોમાં હવે આકર્ષક ભાવે શેર ઉપલબ્ધ છે.
સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ખાસ કોઈ ફેરફારની શક્યતા ઓછી
સોના અને ચાંદીના ભાવનો સામાન્ય રીતે વ્યાજ દરો સાથે વિપરીત સંબંધ હોય છે. એટલે કે, જ્યારે વ્યાજ દર વધે છે, ત્યારે સોનાના ભાવ ઘણીવાર ઘટે છે, અને જ્યારે વ્યાજ દર ઘટે છે, ત્યારે સોનાના ભાવ વધે છે. પાછલા સત્રમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નજીવો ઘટાડો થયો હતો. આનું કારણ એ છે કે રોકાણકારો ફેડના નીતિગત નિર્ણયની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. બજારે પહેલાથી જ વ્યાજ દરોમાં વિરામ ધારણ કરી લીધો હતો, તેથી તેની કોઈ નોંધપાત્ર અસર થવાની અપેક્ષા નથી. બજારમાં સકારાત્મક વલણ એ છે કે મૂલ્ય ખરીદી જોવા મળી રહી છે, કારણ કે બજારના ઘણા ભાગોમાં હવે આકર્ષક ભાવે સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.- વી.કે. વિજયકુમાર, ચીફ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ, જિયોજિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ
ભારત પર ફેડના નિર્ણયોની અસર શી અસર પડી શકે
યુએસમાં વધતા વ્યાજ દરો ત્યાંની સલામત સંપત્તિઓને રોકાણકારો માટે વધુ આકર્ષક બનાવે છે. આના કારણે ઘણીવાર વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાંથી ભંડોળ પાછું ખેંચી લે છે અને તેમને યુએસમાં ખસેડે છે.
રૂપિયાનું અવમૂલ્યન: જ્યારે મૂડી યુએસ ડોલરમાં વહે છે, ત્યારે ડોલર મજબૂત થાય છે, જેનાથી ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ આવે છે. નબળો રૂપિયો ભારત માટે આયાત, ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઇલ, વધુ મોંઘુ બનાવે છે. ક્રૂડ ઓઇલ હાલમાં 115 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. પાછલા સત્રમાં રૂપિયો 21 પૈસા ઘટીને 95.28 પર બંધ થયો હતો.
ફુગાવો: ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતોના લગભગ 90% આયાત કરે છે. ક્રૂડ ઓઇલમાં પ્રતિ બેરલ 1 ડોલર વધવાથી ભારતના આયાત બિલમાં 18,000 કરોડનો વધારો થાય છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ખર્ચથી પરિવહન ખર્ચમાં વધારો થાય છે, જેના કારણે ફુગાવો થાય છે.
આરબીઆઈ પર દબાણ: વ્યાજ દરમાં વધારો થઈ રહ્યો છે અને મૂડીના પ્રવાહને રોકવા અને રૂપિયાને સ્થિર કરવા માટે, આરબીઆઈ પર રેપો રેટ વધારવાનું દબાણ આવી શકે છે. આનાથી ઉધાર લેવાનું મોંઘુ બને છે. આરબીઆઈએ તાજેતરમાં ઘણા વર્ષો પછી વ્યાજ દરમાં વધારો કર્યો છે.
શેર અને બોન્ડ બજારો: યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને પ્રવાહિતામાં ઘટાડો શેરબજારમાં ટૂંકા ગાળાના ઘટાડા, અસ્થિરતામાં વધારો અથવા લાભ મર્યાદિત કરવા તરફ દોરી શકે છે. પાછલા સત્રમાં, સેન્સેક્સ 352.64 પોઈન્ટ અથવા 0.48% ઘટીને 73,246.03 પર બંધ થયો. નિફ્ટી 50.90 પોઈન્ટ અથવા 0.22% ઘટીને 22,698.85 પર બંધ થયો.