કેન્દ્ર સરકારે પાસપોર્ટ નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. ૧૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે પાસપોર્ટની માન્યતા હવે પાંચ વર્ષ રહેશે. વિદેશ મંત્રાલયના નવા નિયમો અનુસાર, ૧૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકને જારી કરાયેલ ૩૬ પાનાનો માનક પાસપોર્ટ હવે જારી થયાની તારીખથી પાંચ વર્ષ માટે માન્ય રહેશે.

નિયમો અનુસાર, જો બાળક પાંચ વર્ષ પૂર્ણ કરતા પહેલા 18 વર્ષનું થાય છે તો પાસપોર્ટની માન્યતા તરત જ સમાપ્ત થઈ જશે. આનો અર્થ એ છે કે માન્યતા અવધિ પાંચ વર્ષ અથવા 18 વર્ષ, જે પણ પહેલા આવે તે હશે. જો બાળકનો પાસપોર્ટ 14 વર્ષની ઉંમરે જારી કરવામાં આવે છે તો તે બાળક 18 વર્ષનું થતાંની સાથે જ સમાપ્ત થઈ જશે, ભલે તે પાંચ વર્ષ માટે જારી કરવામાં આવ્યો હોય.

વિદેશ મંત્રાલયે ગઈકાલે ભારતના ગેઝેટમાં પાસપોર્ટ નિયમો (સુધારા) નિયમો, 2026 પ્રકાશિત કર્યા હતા. આ નિયમો 1980ના પાસપોર્ટ નિયમોમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કરે છે. સુધારેલા નિયમ 12(વનએ)માં બાળકો માટે 36 પાનાના સામાન્ય પાસપોર્ટની માન્યતા સંબંધિત નવી જોગવાઈનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, નિયમ-આઠ પાસપોર્ટ અરજી ફીમાં પણ ફેરફાર કરે છે. વિવિધ શ્રેણીઓની અરજીઓ માટેની ફી હવે નિયમોના અનુસૂચિ-ચારમાં દર્શાવેલ રકમ અનુસાર લેવામાં આવશે. એ નોંધવું જોઈએ કે આ સપ્ટેમ્બરના સુધારાથી પાસપોર્ટ ફીમાં વધારો થતો નથી; તેના બદલે, પાસપોર્ટ ફીમાં પહેલાથી જ વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

ફી વધારાની જાહેરાત 20 જૂન, 2026ના રોજ કરવામાં આવી હતી અને નવા દર પહેલી જુલાઈ, 2026થી અમલમાં આવશે. 36 પાનાના જનરલ પાસપોર્ટ માટેની ફી રૂ.1,500થી વધીને રૂ.2,500 થઈ ગઈ છે. તે જ પાસપોર્ટ તાત્કાલિક જારી કરવા માટે, ફી રૂ.3,500થી વધીને રૂ.5,000 થઈ ગઈ છે. 60 પાનાના જનરલ પાસપોર્ટ માટેની ફી રૂ.2,000થી વધીને રૂ.3,500 થઈ ગઈ છે.

૬૦ પાનાના પાસપોર્ટ માટે તાત્કાલિક ફી પણ રૂ.૪,૦૦૦થી વધીને રૂ.૬,૦૦૦ થઈ ગઈ છે. વધુમાં, ખોવાઈ જવા કે નુકસાન થવાના કિસ્સામાં નવા પાસપોર્ટ માટે તાત્કાલિક ફી પણ વધી ગઈ છે. ફી હવે રૂ.૮,૫૦૦ થઈ ગઈ છે, જે પહેલા રૂ.૫,૫૦૦ હતી.

૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે ૩૬ પાનાના સ્ટાન્ડર્ડ પાસપોર્ટની ફી રૂ.૧,૭૫૦ છે. અગાઉ, આ ફી રૂ.૧,૦૦૦ હતી. બાળકના પાસપોર્ટ માટે, જો તે તત્કાલ સેવા દ્વારા જારી કરવામાં આવે તો ફી રૂ.૩,૦૦૦ છે.

આઠ વર્ષ સુધીના બાળકો અને ૬૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકોને નવા પાસપોર્ટ પર દસ ટકા ડિસ્કાઉન્ટ મળતું રહેશે. જોકે, આ ડિસ્કાઉન્ટ પાસપોર્ટ રિન્યુઅલ અથવા રિપ્લેસમેન્ટ અરજીઓ પર લાગુ પડતું નથી.