BREAKING NEWS

તમામ રાજ્યો માનવ-વન્યજીવન સંઘર્ષને કુદરતી આપત્તિ તરીકે વર્ગીકૃત કરે: સુપ્રીમ

  • November 18, 2025 10:10 AM 
Aajkaal Daily (Desh Pardesh Ni Aajkaal)
એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ રાજ્યોને માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષને કુદરતી આપત્તિ તરીકે વર્ગીકૃત કરવા અને આવી ઘટનાઓમાં દરેક માનવ મૃત્યુ માટે રૂ. 10 લાખની સહાય ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આ સમાન વળતર ફરજિયાત છે, જે પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય દ્વારા વન્યજીવ નિવાસસ્થાનના સંકલિત વિકાસ માટે સીએસએસ યોજના હેઠળ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ બીઆર ગવઈ, ન્યાયાધીશ એજી મસીહ અને એએસ ચાંદુરકરની બનેલી બેન્ચે વાઘ સફારી, વાઘ અભયારણ્યના સંચાલન અને સંવેદનશીલ વાઘના લેન્ડસ્કેપ્સના સંરક્ષણ અંગે અનેક માર્ગદર્શિકા જારી કરી હતી.

કોર્બેટ ટાઇગર રિઝર્વમાં ઉલ્લંઘનો પ્રકાશમાં આવ્યા બાદ રચાયેલી નિષ્ણાત સમિતિના અહેવાલને બેન્ચે સ્વીકાર્યો અને આ ફરજિયાત નિર્દેશો જારી કર્યા, જેનો અમલ હવે બધા રાજ્યોએ કડક સમયમર્યાદામાં કરવો પડશે. બેન્ચે રાષ્ટ્રીય વાઘ સંરક્ષણ સત્તામંડળ (એનટીસીએ) ને છ મહિનાની અંદર માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષ પર મોડેલ માર્ગદર્શિકા તૈયાર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. તેણે તમામ રાજ્યોને છ મહિનાની અંદર એનટીસીએ દ્વારા વિકસિત માર્ગદર્શિકા લાગુ કરવાનો આદેશ પણ આપ્યો. એનટીસીએને મુસદ્દા પ્રક્રિયા દરમિયાન રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રીય સશક્ત સમિતિ સાથે પરામર્શ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી.

તેના નિર્ણયમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે વળતર સરળ, સમાવિષ્ટ અને સમયસર હોવું જોઈએ. નિષ્ણાત સમિતિની ભલામણોને સ્વીકારતા, બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે દરેક રાજ્યએ એક વળતર પ્રણાલી સ્થાપિત કરવી જોઈએ જે સરળ અને સુલભ હોય. બેન્ચે સંઘર્ષ પ્રતિભાવ સમય ઘટાડવા માટે વન, મહેસૂલ, પોલીસ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને પંચાયતી રાજ વિભાગો વચ્ચે ગાઢ સંકલનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં વિલંબ ઘણીવાર જવાબદારીઓ અંગે મૂંઝવણને કારણે થાય છે અને જણાવ્યું હતું કે દરેક રાજ્યએ સંઘર્ષ ઘટનાઓનું સંચાલન કરવા માટે ઝડપી અને સંકલિત પ્રતિભાવ પદ્ધતિ સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે અન્ય રાજ્યોએ પણ ઝડપી રાહત માટે માનવ-વન્યજીવન સંઘર્ષને કુદરતી આપત્તિ તરીકે સૂચિત કરવા પર સક્રિયપણે વિચાર કરવો જોઈએ (જેમ કે કેટલાક રાજ્યો, જેમ કે ઉત્તર પ્રદેશ, પહેલાથી જ કરી ચૂક્યા છે). બેન્ચે તમામ રાજ્યોને પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય દ્વારા નિર્ધારિત રૂ 10 લાખની એક્સ-ગ્રેશિયા રકમ પૂરી પાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે ઉત્તરાખંડ સરકારને જીમ કોર્બેટ ટાઇગર રિઝર્વમાં વૃક્ષો કાપવા અને ગેરકાયદેસર બાંધકામોને કારણે થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ કરવા માટે પુનઃસ્થાપનના પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.

બેન્ચે રાજ્ય સરકારને ગેરકાયદેસર રીતે કાપવામાં આવેલા વૃક્ષોની ભરપાઈ કરવા માટે પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી.આર. ગવઈએ ચુકાદો આપતા કહ્યું હતું કે, જો પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવું હોય, તો તે ઇકો-ટુરિઝમ હોવું જોઈએ.



લાઈક અને ફોલો કરો અમારું ફેસબુક પેજ FACEBOOK - AAJKAALDAILY


ફોલો કરો અમારું ઇન્સ્ટાગ્રામ INSTAGRAM - AAJKAALDAILY


સબસ્ક્રાઈબ કરો અમારી યૂ ટ્યૂબ ચેનલ YOUTUBE - AAJKAALDAILY


મહત્વના સમાચારો આપના મોબાઇલમા મેળવવા માટે જોડાઓ અમારા વોટ્સએપ ગ્રૂપમાં  99251 12230  

View News On Application