કેન્સરની સારવારમાં કીમોથેરાપી અને રેડિયેશનની આડઅસરોથી ઝઝૂમી રહેલા દર્દીઓ માટે એક નવી આશા જાગી છે. મોહનલાલ સુખાડિયા યુનિવર્સિટીના ફાર્મસી વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. ગરિમા જોશી અને તેમના સંશોધક વિદ્યાર્થી શેખ શાહનવાઝ કાદિરે કેન્સરની દવાને મોં વાટે આપવા માટે ખાસ 'ઓરલ નેનો-ફોર્મ્યુલેશન' ટેકનોલોજી વિકસાવી છે. આ સંશોધન ટીમ દ્વારા આ નવી ટેકનોલોજી માટે પેટન્ટ પણ મેળવી લેવામાં આવી છે. શરૂઆતી પરીક્ષણોમાં તેના પરિણામો ખૂબ જ ઉત્સાહજનક સામે આવ્યા છે. જોકે, દર્દીઓ પર તેનો ઉપયોગ કરતા પહેલા ક્લિનિકલ ટ્રાયલ અને અન્ય નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવાની રહેશે.
આ સંશોધન મુખ્યત્વે સ્વાદુપિંડ (પેન્ક્રિયાસ) ના કેન્સર પર કેન્દ્રિત હતું. પ્રયોગશાળાના પરીક્ષણોમાં સામાન્ય દવાની સરખામણીમાં આ નવા ફોર્મ્યુલેશનનું શોષણ ૧૬૫ ટકાથી વધુ સારું જોવા મળ્યું છે. કેન્સર કોષોમાં ૩૧.૪ ટકા સુધી એપ્રોપ્ટોટિક અસર એટલે કે નિયંત્રિત મૃત્યુ સાથે જોડાયેલા પરિણામો પણ દર્જ કરવામાં આવ્યા છે. આ અભ્યાસમાં ટ્યુમરના ફેલાવાને નિયંત્રિત કરવા અને કેન્સર સાથે જોડાયેલા બાયોમાર્કરના સ્તરમાં ઘટાડાના સંકેતો મળ્યા છે.
આ મહત્વપૂર્ણ સંશોધન માટે સંશોધક શેખ શાહનવાઝ કાદિરને બ્રિટનની કોમનવેલ્થ સ્પ્લિટ-સાઇટ ફેલોશિપ મળી હતી. તેમણે લિવરપૂલ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર ઇમરાન સલીમના માર્ગદર્શન હેઠળ તેમની પીએચડીના સંશોધનનો એક ભાગ પૂર્ણ કર્યો હતો.
આ સંશોધન પત્ર ઓસ્ટ્રિયાની ગ્રાઝ યુનિવર્સિટીમાં આયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય કોન્ફરન્સમાં પણ સફળતાપૂર્વક પ્રસ્તુત કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેના વૈજ્ઞાનિક અભિગમને બિરદાવવામાં આવ્યો હતો. સંશોધક ટીમના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેકનોલોજી અત્યારે પ્રયોગશાળા અને પશુ પરીક્ષણના સ્તર પર છે. દર્દીઓમાં તેની સુરક્ષા અને અસરકારકતા સાબિત કરવા માટે ક્લિનિકલ ટ્રાયલ અત્યંત જરૂરી છે.
આથી હાલના તબક્કે તેને કેન્સરની સ્થાપિત સારવાર કે કીમોથેરાપીનો વિકલ્પ માની શકાય નહીં. જોકે, તમામ સફળ પરીક્ષણો બાદ આ ટેકનોલોજી ભવિષ્યમાં કેન્સરના દર્દીઓને દવા આપવાની અત્યંત અનુકૂળ અને સરળ પદ્ધતિનો માર્ગ ખોલી શકે છે.