ભારતમાં ખાદ્ય ઉત્પાદનો પર આરોગ્ય ચેતવણી લેબલ લગાવવાના નવા પ્રસ્તાવને લઈને દેશભરમાં મોટી ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. ઘર દીઠ આવક વૈશ્વિક સરેરાશ કરતા ઘણી ઓછી હોવાથી, ભારતીયો નેસ્લેની મેગી નૂડલ્સ અને કોકા-કોલાના થમ્સ અપ જેવા સસ્તા પેકેજ્ડ ખાદ્ય ઉત્પાદનોના મોટા ગ્રાહકો છે. આ સ્થિતિના કારણે મોટી ખાદ્ય કંપનીઓને ભારતમાં એક વિશાળ બજાર મળી રહે છે, જ્યાં તેમને અન્ય દેશો જેવા કડક ખાદ્ય ધોરણો લાગુ કરવા માટે બહુ ઓછા દબાણનો સામનો કરવો પડે છે.

તાજેતરમાં ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (એફએસએસએઆઈ)એ જણાવ્યું છે કે તે ખાંડ, મીઠું અથવા સંતૃપ્ત ચરબીનું પ્રમાણ સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ હોય તેવા ખોરાક પર કડક રેડ એલર્ટ લેબલ રજૂ કરી શકે છે. ભારતમાં ખાંડનું પ્રમાણ વધુ હોવાને કારણે તે ડાયાબિટીસના વૈશ્વિક કેસોના લગભગ એક ક્વાર્ટર માટે જવાબદાર છે. ડેટા અનુસાર, ભારતમાં ૧૦૧ મિલિયનથી વધુ લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત છે જ્યારે ૧૩૬ મિલિયન લોકો પ્રીડાયાબિટીસની સ્થિતિમાં છે, અને સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો આ માટે પ્રોસેસ્ડ ફૂડને આંશિક રીતે દોષી માને છે. સંશોધન સંસ્થા આઈએમએઆરસી ગ્રુપના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતનું પેકેજ્ડ ફૂડ માર્કેટ ૨૦૨૬માં વધીને ૧૩૭.૨૫ અબજ ડોલરનું થયું છે અને ૨૦૩૪ સુધીમાં તે ૨૩૮.૮૩ અબજ ડોલર સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે.

વિદેશી કંપનીઓ દ્વારા ભારત અને અન્ય વિકસિત દેશોના ઉત્પાદનોમાં ગુણવત્તા અને સામગ્રી બાબતે ભેદભાવ રાખવામાં આવતો હોવાના મુદ્દા પણ ચર્ચામાં આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, ભારતમાં વેચાતી નેસ્લેની મેગી પામ ઓઈલ (તાડના તેલ)નો ઉપયોગ કરીને બનાવાય છે, જ્યારે બ્રિટનમાં વેચાતા તેના પ્રકારોમાં મોંઘા સનફ્લાવર ઓઈલ (સૂર્યમુખીના તેલ)નો ઉપયોગ થાય છે. તેવી જ રીતે, ભારતમાં મળતી કિટકેટ બારમાં ઓસ્ટ્રેલિયાની કિટકેટની સરખામણીએ કોકોનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ બાબત રાષ્ટ્રીય ગૌરવ સાથે જોડાયેલી છે કે ભારત જેવા બજારમાં સસ્તી અને ઓછી ગુણવત્તાવાળી સામગ્રી કેમ વાપરવામાં આવે છે. બીજી બાજુ, નેસ્લેનું કહેવું છે કે તેની રેસિપી ગ્રાહકોની અપેક્ષાઓ, સ્થાનિક સ્વાદની પસંદગીઓ અને આબોહવાની પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરાય છે અને તે તમામ કાયદાઓનું પાલન કરે છે.

પશ્ચિમી પેકેજ્ડ ફૂડ કંપનીઓ ભારતમાં લગભગ એક સદીથી કાર્યરત છે અને તેમણે હંમેશાં ભાવ નીચા રાખવા માટે સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન કર્યું છે. ભારતીયો લાંબા સમયથી સસ્તા અને સ્વાદિષ્ટ વિકલ્પો સાથે જોડાયેલા રહ્યા છે. જો કે, ચિલી અને મેક્સિકો જેવા દેશોના ઉદાહરણો પરથી સાબિત થયું છે કે ચેતવણી લેબલ લગાવવાથી નુકસાનકારક પદાર્થોની ખરીદીમાં ઘટાડો થાય છે. ઓલ ઇન્ડિયા ફૂડ પ્રોસેસર્સ એસોસિએશનનું કહેવું છે કે પ્રસ્તાવિત નિયમ હેઠળ ભારતના ૮૦ ટકા પેકેજ્ડ ફૂડમાં ચરબી, ખાંડ કે મીઠાનું પ્રમાણ વધુ હોવાનું દર્શાવી શકાય છે. તાજેતરમાં સ્વાસ્થ્ય હિમાયતીઓ અને સોશિયલ મીડિયા પ્રભાવકો દ્વારા કડક લેબલિંગ માટે દબાણ વધ્યું છે, જેના કારણે સરકાર અને ઉદ્યોગ જગત વચ્ચે મંથન ચાલી રહ્યું છે.