લોન પર સ્માર્ટફોન, ટેબ્લેટ અને લેપટોપ ખરીદનારાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. જો તેઓ તેમના લોનના હપ્તા ચૂકવતા નથી તો તેમના ઉપકરણો સંપૂર્ણપણે લોક થઈ શકે છે. RBIએ ઈએમઆઈ પર ખરીદેલા ઉપકરણોને અક્ષમ કરવા માટેના તેના પ્રસ્તાવિત નિયમોમાં રાહત આપી છે. પહેલાં, ઉપકરણને 90 દિવસ સુધી લોક કરી શકાતું ન હતું, પરંતુ હવે આ સમય ઘટાડીને 60 દિવસ કરવામાં આવ્યો છે. ઉદ્યોગ તરફથી પ્રતિસાદ મળ્યા પછી, કેન્દ્રીય બેંકે રિકવરી એજન્ટો માટે માહિતી આવશ્યકતાઓને પણ સરળ બનાવી છે.

અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્રીય બેંકે નિયમનકારી સંસ્થાઓના કાર્ય અને રિકવરી એજન્ટોની ભરતી અંગેની માર્ગદર્શિકામાં સુધારો કર્યો છે. આ મુજબ, RBIએ ધિરાણકર્તાઓને ઈએમઆઈ પર ફાઇનાન્સ કરાયેલા મોબાઇલ ફોન, ટેબ્લેટ અને લેપટોપને ધીમે ધીમે લોક કરવાની મંજૂરી આપી છે. લોન ચુકવણીમાં 30-60 દિવસના વિલંબ પછી તેઓ ધીમે ધીમે ઉપકરણો પર પ્રતિબંધો લાદી શકે છે. અગાઉના પ્રસ્તાવમાં લોન ચુકવણીમાં 90 દિવસના વિલંબ સુધી આવી કાર્યવાહી પર પ્રતિબંધ હતો.

કયા પ્રકારના નિયંત્રણો લાદવામાં આવશે?

અંતિમ નિયમો અનુસાર, લોન ચુકવણી ઓછામાં ઓછી 30 દિવસ મોડી ન થાય ત્યાં સુધી ધિરાણકર્તાઓ કોઈપણ નિયંત્રણો લાદી શકતા નથી. બેંકોએ ડિફોલ્ટરને ઔપચારિક નોટિસ પણ મોકલવી પડશે. જો ચુકવણીમાં 30 થી 60 દિવસનો વિલંબ થાય છે, તો બેંકો ધીમે ધીમે ઉપકરણને લોક કરવા તરફ આગળ વધી શકે છે. જો કે, આ સમયગાળા દરમિયાન આઉટગોઇંગ કોલ્સ બ્લોક કરી શકાતા નથી. કરાર હેઠળ સંપૂર્ણ નિયંત્રણો ફક્ત ત્યારે જ લાદી શકાય છે જો લોન ચુકવણીમાં 60 દિવસથી વધુ વિલંબ થાય.

જોકે, RBI એ ઉધાર લેનારાઓ માટે સુરક્ષાના પગલાં પણ જાળવી રાખ્યા છે. કેન્દ્રીય બેંક અનુસાર, ઇનકમિંગ કોલ્સ, SMS અને ઇમરજન્સી SOS સુવિધાઓ કોઈપણ સંજોગોમાં અવરોધિત કરી શકાતી નથી. RBI એ એમ પણ જણાવ્યું છે કે ઉપકરણ પ્રતિબંધો ડિફોલ્ટર્સને કામ અથવા રોજગાર સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાવાથી અટકાવશે નહીં.

જો ચુકવણી કરવામાં આવે તો...

ધિરાણકર્તાઓ અને તેમના સેવા પ્રદાતાઓએ લોકીંગ સોફ્ટવેર માટે મૂળ ઉપકરણ ઉત્પાદક અથવા ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ પ્લેટફોર્મ પાસેથી પ્રમાણપત્ર મેળવવું આવશ્યક છે. જો કે, બેંકો ડિફોલ્ટરોના સંપર્કો, કોલ લોગ, ફોટા, સ્થાન ઇતિહાસ અથવા SMS જેવા વ્યક્તિગત ડેટાને ઍક્સેસ કરી શકતી નથી. ચુકવણી પ્રાપ્ત થયાના એક કલાકની અંદર ઉપકરણોને અનલોક કરવા આવશ્યક છે. કોઈપણ વિલંબના કિસ્સામાં, ધિરાણકર્તાઓએ પ્રતિ કલાક 250 રૂપિયાના દરે વળતર ચૂકવવું પડશે, જે લોનની રકમથી વધુ ન હોઈ શકે.

વધુમાં, RBIએ તેના અગાઉના પ્રસ્તાવને હળવો કર્યો છે, જેમાં બેંકોને વ્યક્તિગત રિકવરી એજન્ટોની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરવાની ફરજ પાડવામાં આવી હતી. ઉદ્યોગે રિકવરી સ્ટાફમાં ઉચ્ચ એટ્રિશન દર અને તેમના રેકોર્ડને સતત અપડેટ કરવાના વધતા કાર્યભાર અંગે ફરિયાદ કરી હતી. આ ચિંતાઓને સ્વીકારતા, કેન્દ્રીય બેંકે બેંક વેબસાઇટ્સ પર વ્યક્તિગત એજન્ટોના નામ અને વ્યક્તિગત માહિતી પ્રકાશિત કરવાની જરૂરિયાતને દૂર કરી છે.