ઈરાન હાલમાં ક્રૂડ ઓઈલ સ્ટોરેજને લઈને ગંભીર કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ અમેરિકાની નાકાબંધીથી ઈરાની તેલ ટેન્કરોની અવરજવરમાં ભારે વિક્ષેપ પડ્યો છે. પરિણામે, ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ તેના મુખ્ય નિકાસ કેન્દ્ર ખાર્ગ ટાપુ પર ઝડપથી એકઠું થઈ રહ્યું છે. સેટેલાઇટ છબીઓ દર્શાવે છે કે આ વિસ્તારમાં મોટા પ્રમાણમાં તેલ છલકાઈ રહ્યું છે, જેનાથી ચિંતા વધી રહી છે કે સ્ટોરેજ ક્ષમતા ખતમ થઈ ગયા પછી અથવા જૂના માળખામાંથી લીક થયા પછી તેલ સમુદ્રમાં છોડવામાં આવી રહ્યું છે.
અહેવાલો અનુસાર, ઈરાન દરરોજ 3 મિલિયન બેરલથી વધુ ક્રૂડ ઓઈલનું ઉત્પાદન કરે છે, અને તેનો મોટો ભાગ ખાર્ગ ટાપુમાંથી નિકાસ કરવામાં આવે છે. હાલમાં, યુએસ નૌકાદળના નાકાબંધીને કારણે ટેન્કરો પર્સિયન ગલ્ફ છોડી શકતા નથી. ઈરાને જૂના જહાજો અને તરતા સ્ટોરેજ ટેન્કરોનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું છે, છતાં સ્ટોરેજ ક્ષમતા ઝડપથી ભરાઈ રહી છે. જો તેલનું ઉત્પાદન બંધ કરવામાં આવે છે, તો ઘણા તેલ કુવાઓને કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે. તેથી, ઉત્પાદન જાળવવા અને વધારાનું તેલ સંભાળવામાં તેહરાનને નોંધપાત્ર પડકારનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
તેલના ડાઘ 45 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયા
સેટેલાઇટ છબીઓમાં ખાર્ગ ટાપુની આસપાસના સમુદ્રમાં આશરે 20 થી 45 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલા તેલના ડાઘ દેખાય છે. કેટલાક અહેવાલો અનુસાર હજારો બેરલ તેલ દરિયામાં લીક થયું છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ ફેલાવો જૂની પાઇપલાઇન, ટેન્કરો પર દબાણમાં વધારો અથવા યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓને કારણે થઈ શકે છે. પર્યાવરણવાદીઓ ચેતવણી આપે છે કે જો પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવામાં નહીં આવે, તો તે પર્સિયન ગલ્ફના દરિયાઇ જીવન, દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો અને માછીમારી ઉદ્યોગ પર ગંભીર અસર કરી શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ વેપાર માર્ગોમાંનો એક માનવામાં આવે છે, જે વૈશ્વિક દરિયાઇ તેલ વેપારનો આશરે 20 ટકા હિસ્સો વહન કરે છે. ઈરાન-યુએસ તણાવ અને દરિયાઇ ગતિરોધ વૈશ્વિક તેલ બજારમાં નોંધપાત્ર અસ્થિરતા લાવી રહ્યા છે. ઘણા દેશોને ડર છે કે જો કટોકટી વધશે, તો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે. આની સીધી અસર ભારત સહિત એશિયન દેશો પર પડી શકે છે, કારણ કે તેઓ પશ્ચિમ એશિયામાંથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં તેલ આયાત કરે છે.