સુપ્રીમ કોર્ટે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI)ને પેકેજ્ડ ફૂડ વસ્તુઓ પર ચેતવણી લેબલ લાગુ કરવામાં વિલંબ કરવા બદલ સખત ઠપકો આપ્યો છે. કોર્ટે પ્રશ્ન કર્યો હતો કે શું FSSAI મોટી કંપનીઓ અને કોર્પોરેટ ગૃહોના દબાણને વશ થઈને દેશના નાગરિકો અને બાળકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડા કરી રહ્યું છે.

કોર્ટે FOPL (ફ્રન્ટ ઓફ પેકેટ વોર્નિંગ લેબલ) અંગેની સુનાવણી દરમિયાન આ ટિપ્પણી કરી હતી. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો તે પેકેજ્ડ ફૂડ વસ્તુઓ પર ઉચ્ચ ચરબી (સંતૃપ્ત ચરબી), ખાંડ અથવા મીઠાના પ્રમાણ વિશે ચેતવણીઓનો ઉલ્લેખ કરે છે. આ વર્ષના ફેબ્રુઆરીમાં, કોર્ટે સરકારને પેકેજોના આગળના ભાગમાં સ્પષ્ટ ચેતવણીઓ પ્રદર્શિત થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. કોર્ટનું માનવું હતું કે આવા માર્કિંગથી લોકોને ખરીદી કરતી વખતે યોગ્ય અને સ્વસ્થ ઉત્પાદન પસંદ કરવામાં મદદ મળશે.

FSSAIએ શું કહ્યું?

આજે સુનાવણીમાં, FSSAIએ જણાવ્યું હતું કે તેણે કંપનીઓ અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે આ બાબતે ચર્ચા કરી છે. તેમનું માનવું હતું કે લાલ નિશાન અથવા ચેતવણીઓ જોઈને લોકો ડરી જશે. FSSAIએ સૂચવ્યું કે આવી ચેતવણીઓને બદલે એક નાનો ચાર્ટ અથવા ટેબલ વધુ સારો રહેશે. આ ચાર્ટ ભારતીયો માટે દૈનિક સેવન મર્યાદા સૂચવશે.

ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલા અને કે. વિનોદ ચંદ્રનની બેન્ચે આ સૂચનને ફગાવી દીધી. કોર્ટે જણાવ્યું કે FSSAI એવું સૂચન કરી રહ્યું છે કે લોકોએ દરરોજ વધુમાં વધુ 25 ગ્રામ ખાંડ, 10 ગ્રામ ચરબી અને 5 ગ્રામ મીઠું ખાવું જોઈએ. આના પરિણામે ગ્રાહકો દુકાન પર ઉભા રહીને ગણતરી કરશે કે શું અને કેટલું ખાવું, જે ચેતવણીનો હેતુ જ નિષ્ફળ જશે.

બાળકો વધુ પેકેજ્ડ ખોરાક ખાઈ રહ્યા છે- ન્યાયાધીશ

સુનાવણી દરમિયાન, કેન્દ્ર સરકારના વકીલે દલીલ કરી હતી કે વિદેશી નિયમો ભારતમાં સીધા લાગુ કરી શકાતા નથી. તેમણે કહ્યું કે ભારત પાસે પોતાના પરંપરાગત નાસ્તા અને નમકીન છે, અને આ આદેશ તેમના પર લાલ ચેતવણીનું ચિહ્ન પણ લાવશે. ન્યાયાધીશોએ આ દલીલને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધી. ન્યાયાધીશ પારડીવાલાએ કહ્યું કે જ્યારે બાળકો વધુ જંક ફૂડ અને પેકેજ્ડ ખોરાક ખાઈ રહ્યા છે, ત્યારે પ્રથમ પ્રાથમિકતા જાગૃતિ લાવવાની છે.

FSSAIને તેના શિથિલ વલણ બદલ ઠપકો આપતા બેન્ચે કહ્યું કે મોટી કંપનીઓ તરફથી તેના પર ભારે દબાણ હોઈ શકે છે. ન્યાયાધીશોએ જણાવ્યું હતું કે કંપનીઓના નફા કે નુકસાનને આ દેશના લોકોના સ્વાસ્થ્ય કરતાં વધુ મહત્વપૂર્ણ ન ગણી શકાય, ખાસ કરીને નાના બાળકોના સ્વાસ્થ્ય કરતાં. સુનાવણીના અંતે કોર્ટે FSSAIને તેના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવા માટે બે અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જો FSSAI પોતાના પર સાચો અને કડક નિર્ણય લેવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તે પોતાના પર કડક આદેશ જારી કરશે.