ચંદ્ર પર માનવીને પાછા મોકલવાનું સ્વપ્ન હવે ફક્ત અવકાશયાત્રીઓ પર જ નહીં, પણ રોબોટ્સ પર પણ ટકી રહ્યું છે. ચંદ્ર પર કાયમી માનવ આધાર સ્થાપિત કરવા તરફ એક મોટું પગલું ભરતા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકાની અવકાશ એજન્સી નાસાએ ત્રણ ખાનગી કંપનીઓને કુલ 590 મિલિયન ડોલરના નવા કરાર આપ્યા છે, જે ભારતીય ચલણમાં લગભગ રૂ. 5,611 કરોડના મૂલ્યના છે. આ અંતર્ગત, 2028ના અંત સુધીમાં ચંદ્ર પર અનેક માનવ રહિત મિશન મોકલવામાં આવશે, જેમાં કોઈ અવકાશયાત્રી નહીં હોય. આ દ્વારા, કાર્ગો, સેન્સર, રોવર્સ અને વૈજ્ઞાનિક સાધનો ચંદ્રની સપાટી પર પહોંચાડવામાં આવશે. નાસા આ મિશનને ચંદ્ર બેઝ પ્રોજેક્ટનો 'ફેઝ વન' માને છે.

આ મિશન નાસાના કોમર્શિયલ લુનર પેલોડ સર્વિસીસ યોજનાનો ભાગ છે. તેનો ધ્યેય ચંદ્ર પર એવી માળખાગત સુવિધા બનાવવાનો છે જેનો ઉપયોગ ભવિષ્યના અવકાશયાત્રીઓ કરી શકે. સ્વાયત્ત રોવર્સ, સંશોધન સાધનો અને માળખાગત હાર્ડવેર પહેલા મોકલવામાં આવશે, જેનાથી માનવ મિશનનું જોખમ ઘટશે.

પહેલાં નાસાએ લેન્ડર્સ પોતે જ વિકસાવ્યા હતા, પરંતુ હવે તે ખાનગી કંપનીઓને કોન્ટ્રાક્ટ આપી રહ્યું છે. આનાથી ખર્ચ ઓછો થાય છે અને ઉત્પાદન ઝડપી બને છે. કંપનીઓ નવી ડિઝાઇન બનાવવાને બદલે તેમના હાલના લેન્ડર્સના સુધારેલા સંસ્કરણોનો ઉપયોગ કરશે.

આ લેન્ડર્સના સાધનો ચંદ્ર સંસાધનોની શોધ કરશે. ખાસ સેન્સર એ પણ માપશે કે લેન્ડરના એન્જિનમાંથી નીકળતા એક્ઝોસ્ટ વાયુઓ સપાટી પર કેવી અસર કરે છે. આ માહિતી મોટા માનવ મિશનના સુરક્ષિત ઉતરાણ માટે પાયો બનાવશે.

એસ્ટ્રોબોટિકને નાસા તરફથી સૌથી મોટો કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યો છે, જેનો મૂલ્ય $297.9 મિલિયન છે. કંપની બે લેન્ડર્સ મોકલશે. તેનું 'બ્લુ ઘોસ્ટ' 2025 માં ચંદ્ર પર સુરક્ષિત રીતે ઉતરાણ કરનાર પ્રથમ ખાનગી અવકાશયાન બન્યું. ફાયરફ્લાય એરોસ્પેસને 144.2 મિલિયન ડોલરનો કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યો છે. જોકે, તેનું 'પેરેગ્રીન' લેન્ડર 2024 માં ઇંધણ લીક થવાને કારણે ચંદ્ર પર પહોંચવામાં નિષ્ફળ ગયું. ઇન્ટ્યુટિવ મશીન્સને 148.3 મિલિયન ડોલરનો કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યો છે. કંપની બે વાર ચંદ્ર પર પહોંચી છે, પરંતુ બંને વખત તેના લેન્ડર્સ ઉતરાણ પછી પલટી ગયા હતા.